Blisko 11 tys. wypadków podczas prac rolniczych, 35 osób zginęło. Jak poprawić bezpieczeństwo?

W powiecie płockim szerokim echem odbiła się śmierć burmistrza Drobina w czerwcu 2020 roku podczas prac rolniczych. Jak podaje Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Rolniczego (KRUS), w 2020 roku rolnicy zgłosili aż 10.974 wypadki. Wypłacono 7.872 jednorazowe odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu lub śmierci wskutek wypadku przy pracy rolniczej, odnotowano 35 wypadków śmiertelnych.

Najwięcej osób zostało poszkodowanych wskutek:

• „upadku osób” – 3 718 (47,2% wszystkich wypłaconych jednorazowych odszkodowań),
• „pochwyceń lub uderzeń przez ruchome części maszyn i urządzeń” – 958 (12,2%),
• „uderzeń, przygnieceń bądź pogryzień przez zwierzęta” – 958 (12,2%)
• „innych zdarzeń” – 958 (12,2%).

W 2020 r. na tysiąc ubezpieczonych przypadło 6,6 wypadków zakończonych wypłatą jednorazowych odszkodowań.

I, choć dane statystyczne nt. wypadków świadczą o znaczącej poprawie bezpieczeństwa pracy na terenach wiejskich (wskaźnik wypadkowości od 1993 roku spadł z 24,6 do 6,6), liczba zgłoszonych wypadków zmniejszyła się z 66 tys. do 11 tys. (o ponad 80% mniej), a liczba wypadków śmiertelnych zmalała z 286 do 35, to nadal wypadki podczas prac rolniczych stanowią istotne ryzyko, zwłaszcza w okresie letnim.

Jak podkreśla policja, sierpień to czas żniw, podczas których rolnicy częściej wykonują prace polowe z wykorzystaniem poruszających się po drogach ciągników rolniczych czy szeroko pojętych maszyn rolniczych, zwanych pojazdami wolnobieżnymi.

– Każdy rolnik zatem powinien stosować się do ogólnych zasad bezpieczeństwa pracy oraz znać wskazane podstawowe zapisy prawa z zakresu korzystania z dróg publicznych takimi pojazdami rolniczymi – zaznacza Komenda Wojewódzka Policji w Radomiu.

Publikuje również spis podstawowych zachowań, które umożliwią zwiększenie bezpieczeństwa.

• Po wykonaniu prac polowych, a przed wjazdem na drogę należy zadbać o właściwy stan czystości pojazdu rolniczego, tak aby nie przenosić na jednię zanieczyszczeń pochodzących z kół lub z innych elementów wyposażenia, gdyż może to w znaczący sposób obniżyć przyczepność nawierzchni.
• Wystające części, które mogą naruszać stateczność pojazdu rolniczego lub zagrażać bezpieczeństwu innych uczestników ruchu w tym prowadzić do uszkodzenia drogi, muszą być na czas jazdy zdemontowane lub złożone.
• Podczas poruszania się po drodze należy w razie potrzeby zjeżdżać jak najbardziej na prawo w celu ułatwienia wyprzedzania przez inne pojazdy.
• Nie przekraczając prędkości 20 km/h, dopuszczalny jest przewóz w przyczepie ciągniętej przez ciągnik rolniczy, maksymalnie 5 osób wykonujących prace ładunkowe pod warunkiem, że żadna z nich nie znajduje się pomiędzy ładunkiem, a przednią ścianą przyczepy, a osoby stojące trzymają się uchwytów.
• Ciągnik rolniczy lub leśny może mieć umieszczone dodatkowe siedzenie pod warunkiem m.in., że pasażer nie będzie narażony na niebezpieczeństwo, a kierujący nie będzie miał ograniczonych ruchów.
• Mając na uwadze bezpieczeństwo osób przewożonych, kierującemu pojazdem rolniczym zabrania się palenia tytoniu lub spożywania pokarmów w czasie jazdy.
• Pojazd rolniczy bądź przyczepa powinny być wyposażone w podstawowe oświetlenie wynikające z warunków technicznych oraz powinny być oznakowane trójkątną tablicą wyróżniającą umieszczoną z tyłu, chyba że pojazd ten nie jest ostatnim poruszającym się w zespole pojazdów.
• Dopuszczalne jest poruszanie się pojazdu rolniczego z maszyną zawieszaną o szerokości nieprzekraczającej 3 m, pod warunkiem odpowiedniego oznakowania części wystających poza obrys tego pojazdu.
• Dopuszczalne jest poruszanie się pojazdu rolniczego o szerokości powyżej 3 m do 3,50 metra, pod warunkiem uzyskania odpowiedniego zezwolenia kategorii I, wydawanego przez właściwego starostę, a także z wykorzystaniem żółtych sygnałów błyskowych.

– Niestosowanie się do podstawowych zasad bezpieczeństwa oraz brak respektowania przepisów może doprowadzić do tragicznych w skutkach zdarzeń. Wielu wypadkom w rolnictwie można zapobiec poprzez właściwą organizację pracy i przestrzeganie zasad – ostrzega policja.

Przypomina także, aby użytkować tylko sprawne maszyny i urządzenia, wyposażone w osłony i zabezpieczenia ruchomych części, sprawny układ hamulcowy i kierowniczy oraz sygnalizację świetlną. Należy prawidłowo zabezpieczyć maszyny i urządzenia podczas pracy i postoju, używać maszyn wyposażonych w mocne i dobrze zamontowane drabinki oraz schodki wejściowe do kabin, przyczep i na pomosty, a wchodzić i schodzić z nich należy przodem do maszyny.

Nie wolno przewozić ludzi na przyczepach, błotnikach ciągników, w nieprzystosowanych do tego celu kabinach ciągników, na zaczepach, pomostach i ładunkach. Bezwzględnie należy zabezpieczyć przewożony ładunek objętościowy przed upadkiem i osunięciem ze środka transportu.

Ponieważ duża ilość wypadków rolniczych dotyczy dzieci, trzeba zapewnić im właściwą opiekę oraz wydzielić dzieciom specjalne miejsce do zabawy, z dala od miejsca wykonywania pracy w gospodarstwie.

Znajomi żegnają tragicznie zmarłego burmistrza Drobina. „Młody, pracowity, blisko ludzi i ich spraw”