Oceny motywują, czy stresują? Uczniowie rozmawiali o szkolnej rzeczywistości

Tym razem rozmowę poprowadził Piotr Kaźmierski, uczeń drugiej klasy technikum. W dyskusji wzięli udział: Zuzanna Buczyńska, Piotr Duda, Oliwier Wypysiński oraz Kinga Cieśla. Młodzi rozmówcy podzielili się własnymi doświadczeniami związanymi z ocenianiem, szkolną presją oraz funkcjonowaniem obecnego systemu edukacji.

Ocena to satysfakcja czy presja?

Uczestnicy podcastu zgodnie przyznali, że oceny potrafią zarówno motywować, jak i demotywować. Dobra ocena często buduje pewność siebie i zachęca do dalszej pracy, szczególnie wtedy, gdy jest efektem wysiłku i przygotowania.

Jak podkreślała Kinga Cieśla, właśnie dzięki dobrym wynikom odkryła swoje zainteresowanie biologią, która wcześniej nie należała do jej ulubionych przedmiotów. Z kolei pozostali rozmówcy zwracali uwagę, że obok satysfakcji, pojawia się również lęk przed utratą dobrych wyników i koniecznością sprostania kolejnym wymaganiom.

Wielu uczniów przyznało, że bardziej, niż samą ocenę pamięta emocje, które jej towarzyszyły. Szczególnie wtedy, gdy do uzyskania wyższego stopnia zabrakło jednego punktu lub nawet jego części.

„Zakuć, zdać, zapomnieć”?

W trakcie rozmowy młodzież zwróciła uwagę na problem nauki nastawionej przede wszystkim na zaliczenie sprawdzianu czy kartkówki.

Zdaniem uczniów, często liczy się wynik końcowy, a nie rzeczywiste zrozumienie materiału. Po zakończonym teście wiedza bardzo szybko ulatuje z pamięci, a uczniowie skupiają się na kolejnych ocenach.

Rozmówcy zauważyli również, że system oceniania skłania do uczenia się według określonego „klucza odpowiedzi”, zamiast rozwijania samodzielnego myślenia. Szczególnie widoczne jest to podczas testów zamkniętych czy sprawdzianów wymagających konkretnych, z góry określonych odpowiedzi.

Kartkówka czy odpowiedź ustna?

Wśród uczestników nie było jednomyślności co do tego, która forma sprawdzania wiedzy jest bardziej stresująca.

Część uczniów wskazywała odpowiedzi ustne, ponieważ wymagają wystąpienia przed klasą i bezpośredniego kontaktu z nauczycielem. Inni podkreślali, że podczas odpowiedzi można rozwinąć myśl, wyjaśnić swoje stanowisko i pokazać sposób rozumowania.

Kartkówki z kolei dają więcej czasu na zastanowienie, ale nie pozostawiają miejsca na dopowiedzenia czy interpretację.

Czy szkoła uczy zdobywania ocen?

Jednym z najciekawszych wątków rozmowy była refleksja nad tym, czy współczesna szkoła bardziej uczy zdobywania ocen, niż zdobywania wiedzy.

Uczniowie zwracali uwagę, że ogromna liczba sprawdzianów, kartkówek i ocen powoduje, że często skupiają się przede wszystkim na zaliczeniu materiału. W efekcie sukces szkolny bywa utożsamiany z wysoką średnią, a nie z rzeczywistymi umiejętnościami.

W dyskusji pojawił się również temat ściągania. Młodzież zauważyła, że często jest ono skutkiem presji ocen i nadmiaru materiału. Jednocześnie niektórzy uczestnicy przyznawali, że już samo przygotowywanie ściąg pomaga uporządkować wiedzę i wyłonić najważniejsze informacje.

Technikum potrzebuje zmian?

Znaczną część rozmowy poświęcono również funkcjonowaniu techników. Uczniowie podkreślali, że oprócz przedmiotów zawodowych, realizują pełen zakres przedmiotów ogólnokształcących, co znacząco zwiększa liczbę godzin nauki.

Zdaniem uczestników podcastu, warto zastanowić się nad większym dostosowaniem programu nauczania do kierunków kształcenia i zainteresowań uczniów. Wśród propozycji pojawił się między innymi pomysł większej swobody w wyborze części przedmiotów oraz zwiększenia liczby zajęć związanych bezpośrednio z przyszłym zawodem.

Kreatywność czy posłuszeństwo?

Na zakończenie rozmowy uczniowie zastanawiali się, czy obecny system edukacji bardziej rozwija kreatywność, czy raczej uczy funkcjonowania według określonych schematów.

Większość rozmówców skłaniała się ku drugiej odpowiedzi. Podkreślali, że szkoła często wymaga dostosowania się do ustalonych zasad, a uczniowie nie zawsze mają przestrzeń do rozwijania własnych pomysłów czy indywidualnych talentów.

Jednocześnie wszyscy zgodzili się, że edukacja powinna nie tylko przekazywać wiedzę, ale także pomagać młodym ludziom odkrywać swoje zainteresowania, budować pewność siebie i przygotowywać do wyzwań dorosłego życia.

Podcast „Młodzież ma głos” pokazuje, że młodzi ludzie mają wiele trafnych spostrzeżeń dotyczących szkoły i edukacji. Ich głos jest ważnym elementem dyskusji o tym, jak powinien wyglądać nowoczesny system nauczania i oceniania.