Pamięć o bohaterach Płockiego Czerwca ’76

W Teatrze Dramatycznym im. Jerzego Szaniawskiego w Płocku 24 czerwca odbyła się uroczysta gala z okazji 50. rocznicy Czerwca 1976. Wydarzenie stanowiło kulminację wielomiesięcznych obchodów Roku Czerwca ’76 ustanowionego przez Radę Miasta Płocka.

Reklama

Obchody tego dnia rozpoczęły się odsłonięciem pamiątkowego muralu poświęconego bohaterom Czerwca ’76 na bloku przy ul. Narodowych Sił Zbrojnych. Później już w Teatrze uczestnicy obejrzeli widowisko historyczne „Czerwiec’76” w reżyserii Marka Mokrowieckiego.

Jubileusz zgromadził uczestników robotniczych protestów sprzed pół wieku, przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, NSZZ „Solidarność”, Instytutu Pamięci Narodowej, instytucji kultury oraz mieszkańców miasta. Podczas gali wręczono również medale uczestnikom protestów oraz osobom szczególnie zaangażowanym w pielęgnowanie pamięci o tamtych wydarzeniach.

Hołd dla ludzi, którzy kształtowali historię

W imieniu przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” Piotra Dudy w uroczystości uczestniczył zastępca przewodniczącego Komisji Krajowej Bartłomiej Mickiewicz, który podkreślił znaczenie protestów z 1976 roku dla narodzin największego ruchu społecznego w powojennej Polsce.

– Jestem dumny z tego, że mogę uczestniczyć w tak ważnej rocznicy wydarzeń, bez których nie byłoby Solidarności. Jesteście osobami, z których doświadczeń czerpaliśmy, czerpiemy i będziemy czerpać inspiracje. Wygraliście z systemem, z którym wydawało się, że nie da się wygrać. Solidarność zawsze będzie o Was pamiętała – powiedział Bartłomiej Mickiewicz.

Podczas uroczystości odczytał również list przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” Piotra Dudy, który przypomniał, że Czerwiec 1976 był początkiem przemian prowadzących do odzyskania przez Polskę wolności.

– Czerwiec 1976 roku był czymś więcej niż protestem przeciwko podwyżkom cen. Był wybuchem społecznego sprzeciwu wobec krzywdy i lekceważenia ludzi. Płock odegrał w tych wydarzeniach szczególną rolę. Pracownicy i mieszkańcy miasta protestowali, bo nie godzili się na życie w państwie, które od obywateli wymagało posłuszeństwa, ale nie okazywało im szacunku. Władzy nie udało się złamać ich determinacji. To właśnie w tamtych dniach Polacy na nowo odkryli siłę wspólnoty i przekonali się, że solidarność między ludźmi jest silniejsza niż strach. Gdyby nie Czerwiec 1976 roku, nie byłoby Lipca i Sierpnia 1980. Nie byłoby Solidarności, która przywróciła Polsce wolność i na zawsze odmieniła historię całej Europy – napisał przewodniczący Piotr Duda.

Przewodniczący zwrócił również uwagę na współczesny wymiar dziedzictwa Czerwca ’76.

– Widzimy, że również obecnie głos pracowników jest ignorowany, a dialog społeczny sprowadzany do formalności. Zbyt często decyzje dotyczące polskich pracowników podejmowane są bez rzeczywistych konsultacji z tymi, którzy ponoszą ich konsekwencje – dodał, zaznaczając, że Solidarność nie zgadza się na politykę prowadzoną ponad głowami obywateli.

Kluczowe jest działanie dla dobra pracowników ponad podziałami.

– Tylko zjednoczeni możemy skutecznie przeciwstawić się rozwiązaniom godzącym w polskich pracowników, polskie miejsca pracy i przyszłość naszej Ojczyzny. Tylko razem możemy doprowadzić do tego, by głos ludzi pracy był słyszany i traktowany z należytą powagą. Tego uczy nas Czerwiec 1976 roku. Tego uczy nas historia Solidarności. I to pozostaje naszym zobowiązaniem również dzisiaj – napisał przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” Piotr Duda.

List Prezydenta RP

W obchodach uczestniczył Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Wojciech Kolarski, który odczytał list Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego skierowany do organizatorów i uczestników uroczystości.

W liście Prezydent RP Karol Nawrocki przypomniał, że uczestnicy tamtych wydarzeń wykazali się odwagą, ofiarnością i niezłomnością. Podkreślił, że ich postawa budziła sumienia, mobilizowała naród do sprzeciwu wobec zdeprawowanego reżimu, a w dłuższej perspektywie przyczyniła się do osłabienia systemu komunistycznego i odzyskania przez Polskę wolności.

– Po tym, jak mieszkańcy Płocka mężnie bronili się przed bolszewikami w roku 1920, ich gród został przez Marszałka Józefa Piłsudskiego uhonorowany Krzyżem Walecznych i otrzymał tytuł „Miasta Bohatera”. 56 lat później, w 1976 roku, Płock znów stawił opór czerwonej dyktaturze – napisał Prezydent RP Karol Nawrocki.

Podczas gali Wojciech Kolarski wręczył Katarzynie Adamkowskiej Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla przemian demokratycznych i działalność społeczną.

Wolność nie jest dana raz na zawsze

Do uczestników obchodów zwrócił się również prezydent Płocka Andrzej Nowakowski, dziękując uczestnikom protestów za odwagę, która stała się fundamentem współczesnej Polski.

– To okazja do wyrażenia szacunku i wdzięczności tym, którzy pół wieku temu mieli odwagę upomnieć się o godność, sprawiedliwość i podstawowe prawa obywatelskie. Wśród nas są osoby, które uczestniczyły w tamtych wydarzeniach. To właśnie w Państwa stronę kieruję słowa szczególnego uznania i podziękowania za odwagę, determinację i wierność wartościom, które stały się fundamentem wolnej Polski. Pięćdziesiąta rocznica robotniczych protestów to zarówno okazja do wspominania przeszłości, ale także moment, by uświadomić sobie, że wolność, demokracja i prawa obywatelskie nie są dane raz na zawsze. Są dziedzictwem wywalczonym przez ludzi, którzy mieli odwagę przeciwstawić się niesprawiedliwości. Naszym zadaniem jest to dziedzictwo szanować, chronić i przekazywać dalej – powiedział prezydent Andrzej Nowakowski.

Uhonorować bohaterów tamtych lat i przedstawić ich młodzieży

Podczas uroczystości wręczono specjalne medale Regionu Płockiego NSZZ „Solidarność” osobom zasłużonym dla upamiętniania Czerwca ’76. Uhonorowani zostali również uczestnicy wydarzeń sprzed pięćdziesięciu lat. Wyróżnienia wręczył przewodniczący Regionu Płockiego NSZZ „Solidarność” Andrzej Burnat, który podkreślał znaczenie przekazywania świadectwa uczestników młodym pokoleniom jako fundamentu budowania tożsamości i patriotyzmu.

Nagrodzono również laureatów Drużynowego Turnieju Wiedzy „Czerwiec ’76 – pamięć i znaczenie”. Konkurs zorganizowała Biblioteka Pedagogiczna w Płocku we współpracy z Urzędem Miasta Płocka, Archiwum Państwowym w Płocku oraz Regionem Płockim NSZZ „Solidarność”.

1. Turniej wygrała drużyna z III LO: Łukasz Ograbek, Wiktoria Gorczyca, Mikołaj Sobota, opiekun drużyny Grzegorz Gołębiewski.
2. Na drugim miejscu uplasowała się reprezentacja V LO w Zespole Szkół Centrum Edukacji: Jakub Olszewski, Jakub Sarwiński, Damian Szymański, opiekun drużyny Małgorzata Jarząbek.
3. Trzecie miejsce zajęła drużyna z Małachowianki w składzie: Maria Gmurczyk, Wojciech Kołodziejski, Adam Krzywkowski, opiekun drużyny Beata Pietrzak-Lisiecka.
4. Wyróżnienie za zajęcie czwartego miejsca zdobyła drużyna z Jagiellonki w składzie: Krzysztof Dąbrowski, Adam Wiśniewski, Piotr Korzekwiński, opiekun drużyny Dariusz Krzemiński.

Wspólna odpowiedzialność za pamięć

Dyrektor Delegatury Urzędu Marszałkowskiego w Płocku Tomasz Kominek, reprezentujący Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika, podkreślił rolę instytucji samorządowych w organizacji jubileuszu.

– Obchody rozpoczęte w niedzielę, od złożenia kwiatów, wspólnej modlitwy i oddania hołdu uczestnikom protestów, a kontynuowane dziś poprzez kulturę, refleksję i wyróżnienie osób zaangażowanych w zachowanie pamięci historycznej, pokazują, że wartości takie jak odwaga, solidarność i troska o dobro wspólne pozostają żywe. Patrzę z nadzieją, że przyszłe pokolenia będą równie odpowiedzialnie i z takim samym szacunkiem pielęgnować dziedzictwo Czerwca ’76. Pamięć o tych wydarzeniach jest nie tylko hołdem dla przeszłości, ale także ważną lekcją na przyszłość – zaznaczył dyrektor Tomasz Kominek.

Znaczenie jubileuszu podkreślił także Starosta Płocki Sylwester Ziemkiewicz.

– Czas, który upłynął od protestów robotników, pozwala jeszcze wyraźniej dostrzec ich historyczną doniosłość oraz miejsce, jakie zajmują w procesie przemian prowadzących Polskę ku wolności. I jest to miejsce wyjątkowe. Niech pamięć o uczestnikach Czerwca 1976 roku pozostaje trwałym elementem naszej zbiorowej świadomości, a ich odwaga i niezłomność będą dla kolejnych pokoleń źródłem inspiracji do budowania wspólnoty opartej na wolności, solidarności i odpowiedzialności za dobro wspólne – powiedział samorządowiec.

Fundament polskiej walki o wolność

Robotniczy protest z 25 czerwca 1976 roku w Płocku, obok wydarzeń w Radomiu i Ursusie, był odpowiedzią na zapowiedziane przez komunistyczne władze podwyżki cen żywności. Demonstracja została brutalnie stłumiona przez milicję i ZOMO, a wielu jej uczestników poddano represjom. Mimo to wydarzenia Czerwca ’76 stały się jednym z najważniejszych etapów na drodze do powstania NSZZ „Solidarność” oraz odzyskania przez Polskę wolności.

Czerwiec 1976 w płockim teatrze

Poruszające odsłonięcie muralu Czerwca ’76