Budki już czyste. Na kominach ORLENU zacznie się nowy sezon lęgowy

Na terenie Zakładu Produkcyjnego ORLEN w Płocku zakończono sprzątanie budek lęgowych, w których od lat gniazdują sokoły wędrowne. To jeden z kluczowych momentów w rocznym cyklu życia tych ptaków – właśnie teraz rozpoczynają się zaloty, które poprzedzają składanie jaj i wychów młodych.

Budki, zainstalowane na kominach instalacji Clausa oraz Instalacji Odsiarczania Spalin, zostały oczyszczone z piór, odchodów i resztek pokarmu. Wymieniono również kamienne podłoże gniazd, a przy okazji zadbano o czystość kamer, które przez całą dobę pozwalają śledzić życie ptaków online.

Reklama

– Sokoły nie budują gniazd i niczego do nich nie znoszą. Po sezonie lęgowym zostaje tam sporo resztek po zdobyczach i odchodów młodych, dlatego w takich sztucznych miejscach gniazda trzeba co roku czyścić – wyjaśnia Sławomir Sielicki, prezes Stowarzyszenia Na Rzecz Dzikich Zwierząt/Fundacja „Sokół”, które od lat współpracuje z ORLENEM przy ochronie gatunku.

Od zalotów do pierwszych lotów

Zima to dla sokołów czas przygotowań do lęgów. Już pod koniec lutego i w marcu rozpoczynają się toki, a w marcu samice składają jaja. Najczęściej są to cztery jaja, które przez około miesiąc są wysiadywane. Później przychodzi najbardziej widowiskowy moment – wychów młodych.

– Przez półtora miesiąca w gnieździe jest duży ruch, rodzice intensywnie karmią młode, aż te w końcu opuszczają budkę i zaczynają latać. Niektóre wracają jeszcze przez kilka tygodni, inne odlatują w Polskę lub za granicę – mówi Sławomir Sielicki.

W ubiegłym roku samica Werwa złożyła cztery jaja, co jest typowe dla tego gatunku. Średnio para sokołów wyprowadza od dwóch do czterech młodych, a statystycznie około trzech piskląt przeżywa i opuszcza gniazdo.

Drapieżniki miasta

Sokół wędrowny to ptak drapieżny wyspecjalizowany w polowaniu na inne ptaki. W mieście jego głównym pożywieniem są gołębie, ale samce często polują też na mniejsze gatunki.

– Sokół jest oportunistą, poluje na to, czego jest najwięcej. W miastach są to, niestety, głównie gołębie – tłumaczy prezes Stowarzyszenia „Sokół”.

Ptaki z płockiego ORLENU można obserwować przez cały rok dzięki kamerom internetowym dostępnym na stronie peregrinus.pl. Najwięcej dzieje się od lutego do czerwca, ale nawet zimą sokoły regularnie zaglądają do budek.

Loty śledzone z kosmosu

Część młodych sokołów otrzymuje nadajniki satelitarne, które pozwalają śledzić ich wędrówki. Dzięki temu wiadomo, że większość ptaków nie oddala się zbyt daleko od miejsca urodzenia – zwykle w promieniu 100-300 kilometrów. Zdarzają się jednak wyjątki.

– Jeden z młodych sokołów z zeszłego roku zimuje obecnie w Słowenii. Inny, nie z Płocka, doleciał aż do Francji. Dzięki nadajnikom możemy to obserwować niemal na bieżąco – podkreśla Sławomir Sielicki.

25 lat odbudowy gatunku

ORLEN od ponad 25 lat jest partnerem Programu Restytucji Populacji Sokoła Wędrownego w Polsce. W samym Płocku do natury trafiło już 68 piskląt, a łącznie – razem z innymi obiektami Grupy ORLEN – około 200 ptaków.

– To dowód na to, że sokoły czują się tu dobrze. Płock jest jednym z dwóch miejsc w Polsce, gdzie ptaki mają do dyspozycji po dwa gniazda i korzystają z nich naprzemiennie – podkreśla prof. Arkadiusz Kamiński, dyrektor wykonawczy ds. środowiska ORLEN.

Ochrona sokoła była konieczna, bo w latach 60. gatunek niemal całkowicie wyginął w Polsce na skutek stosowania DDT, który powodował, że skorupki jaj były zbyt cienkie, by przetrwać wysiadywanie. Dopiero reintrodukcja rozpoczęta w latach 90. przyniosła efekty. Dziś w Polsce jest około 100 par lęgowych, ale sokół wędrowny nadal pozostaje jednym z najrzadszych ptaków drapieżnych.

– To drapieżnik pełniący ważną rolę sanitarną w środowisku. Bez takich gatunków ekosystem przestaje być zdrowy – podsumowuje Sławomir Sielicki.

Stowarzyszenie Na Rzecz Dzikich Zwierząt/Fundacja „Sokół” nadal prowadzi reintrodukcję i ochronę gatunku. Każdy może pomóc – obserwując ptaki, zgłaszając nowe stanowiska lub wspierając działania organizacji darowiznami.