Dwa cenne pergaminy, datowane na lata 1289 i 1347, ponownie trafiły do zasobu Archiwum Diecezjalnego w Płocku. Oficjalne przekazanie odbyło się 1 grudnia w Kurii Diecezjalnej.
Zabytkowe dokumenty przekazał metropolita warszawski, abp Adrian Galbas, na ręce biskupa płockiego Szymona Stułkowskiego.
– Archidiecezja warszawska udzieliła im schronienia, ale było ono jedynie czasowe. Dziś wróciły do domu. Cieszę się, że po wieloletniej wędrówce pozostaną w Płocku i będą służyć badaczom oraz wszystkim zainteresowanym historią – podkreślił abp Galbas, nawiązując do jubileuszu 950-lecia diecezji.
Bezcenna wartość dla historii Mazowsza
W spotkaniu uczestniczyła również dr Anna Salina z Instytutu Historii PAN, zaangażowana w analizy pergaminów prowadzone w Warszawie. Zaprezentowano treść dokumentów, a następnie podpisano protokół potwierdzający ich zwrot.
Biskup płocki Szymon Stułkowski wyraził wdzięczność za ich powrót:
– Dla historii naszej diecezji ich wartość jest nie do oszacowania. Są bezcenne – zaznaczył.
Dyrektor Archiwum Diecezjalnego, ks. dr Bartosz Leszkiewicz, zwrócił uwagę, że znaczenie pergaminów wykracza poza aspekt naukowy. Stanowią one część tożsamości i dziedzictwa lokalnego Kościoła.
Burzliwe losy archiwaliów
Dokumenty zostały odzyskane w 2006 roku dzięki niemieckiemu miłośnikowi historii z Grünstadt, który rozpoznał ich pochodzenie i doprowadził do ich zwrócenia Polsce. Najprawdopodobniej zostały wywiezione z Płocka w czasie II wojny światowej. Po powrocie trafiły do kard. Józefa Glempa, a następnie – jako depozyt – do Archiwum Archidiecezjalnego Warszawskiego.
Po przeprowadzeniu badań historycznych potwierdzono, że przed wojną były częścią zbiorów płockiego archiwum, co umożliwiło ich ponowne przekazanie diecezji.
O czym mówią pergaminy?
Starszy dokument, pochodzący z 1289 roku, zawiera orzeczenie kończące spór o jurysdykcję między biskupami płockim i chełmińskim na terenie ziemi chełmińskiej.
Drugi pergamin, datowany na 1347 rok, ma charakter prawny zbliżony do dzisiejszych aktów notarialnych – reguluje zwrot oraz dzierżawę dóbr biskupstwa płockiego, w porozumieniu z panującymi wówczas książętami mazowieckimi.
Ponad wiek poza Płockiem – i wreszcie powrót
Po latach obecności poza Mazowszem te średniowieczne świadectwa historii ponownie znalazły się w instytucji, z którą były pierwotnie związane. W uroczystości uczestniczyli również bp Arkadiusz Okroj z Torunia – miejsca, gdzie spisano jeden z pergaminów – oraz biskupi Mirosław Milewski i Piotr Libera.


















![Z jeziora Górskiego wyciągnięto mężczyznę. Niestety, nie przeżył [AKTUALIZACJA]](https://petronews.pl/wp-content/uploads/2026/06/lpr-360x180.jpg)











![Autorytet czy kolega? Uczniowie szczerze o nauczycielach [PODCAST]](https://petronews.pl/wp-content/uploads/2026/06/staszic_nauczyciele-360x180.jpeg)

![„Czy studia są jeszcze potrzebne?” – młodzież ze Staszica rozmawia o przyszłości [PODCAST]](https://petronews.pl/wp-content/uploads/2026/05/staszic_studia-360x180.jpeg)


![Jakie propozycje książkowe na wakacje? [PODCAST]](https://petronews.pl/wp-content/uploads/2026/06/ksiazki-360x180.jpeg)


















