Prawnik radzi: Czy dziecko może zostać zabrane od rodziny, jeśli dzieje mu się krzywda?

Na łamach PetroNews kontynuujemy cykl porad prawnych. Adwokat Magdalena Podleśna odpowiada na pytanie czytelnika, dotyczące zgłaszania przemocy wobec dziecka.

Reklama

Pani Mecenas, czy to prawda, że teraz pracownicy socjalni mogą zabrać dziecko z rodziny, w której występuje przemoc? Często słyszę płacz dziecka u moich sąsiadów i głośnie krzyki. Nieraz widziałam również rodziców będących pod wpływem alkoholu. Proszę o odpowiedź czy to prawda, bo chciałabym gdzieś zgłosić, że dziecku dzieje się krzywda.

Tak, to prawda, choć możliwość taka istniała od dawna. Obecnie, dzięki nowelizacji Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, poniekąd usprawniono tą procedurę. Nowelizacja ustawy, jak też zmiany w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym, stanowią pokłosie sprawy śmierci 8-letniego Kamilka z Częstochowy, a także wprowadzają postulowane przez szereg organizacji zmiany, dotyczące m.in. samej definicji przemocy domowej.

Przechodząc jednak do meritum, zgodnie z art. 12a. 1. Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej: „W razie zagrożenia życia lub zdrowia dziecka w związku z przemocą domową pracownik socjalny zapewnia dziecku ochronę przez umieszczenie go u innej niezamieszkującej wspólnie osoby najbliższej w rozumieniu art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138, 1726, 1855, 2339 i 2600 oraz z 2023 r. poz. 289), dającej gwarancję zapewnienia dziecku bezpieczeństwa i należytej opieki, w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub instytucjonalnej pieczy zastępczej”.

Przepis ten nadaje pracownikowi socjalnemu uprawnienia do nagłej i natychmiastowej reakcji, w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia dziecka. Przed nowelizacją ustawy, możliwość odebrania dziecka istniała tylko w przypadku istnienia bezpośredniego zagrożenia. Obecnie przesłanka ta się zdezaktualizowała. Pracownicy socjalni przed podjęciem decyzji o odebraniu dziecka rodzinie ze względu na zagrożenie jego zdrowia lub życia, obowiązani są dokonać oceny ryzyka takiego zagrożenia, wypełniając specjalny kwestionariusz i we współpracy m.in. z policją i lekarzem. Obowiązkiem pracownika socjalnego jest niezwłoczne powiadomienie sądu, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili zapewnienia dziecku ochrony, o zapewnieniu dziecku ochrony i umieszczeniu go u innej niezamieszkującej wspólnie osoby najbliższej.

Rodzicom, opiekunom prawnym lub faktycznym przysługuje zażalenie do sądu opiekuńczego na zapewnienie dziecku ochrony. W zażaleniu tym powinno domagać się zbadania zasadności i legalności zapewnienia dziecku ochrony oraz prawidłowości jej dokonania. Istotne jest to, że zażalenie to może być wniesione za pośrednictwem pracownika socjalnego, który zapewnił dziecku ochronę, lub funkcjonariusza Policji. W takim przypadku zażalenie podlega niezwłocznemu przekazaniu do sądu opiekuńczego. Sąd od 15 sierpnia 2018 roku ma obowiązek rozpoznać zażalenie w terminie 24 godzin od jego wpływu do sądu.

Apeluję o reagowanie na każde zachowanie przemocowe. Warto pomagać, aby przerwać przemoc.

Magdalena Podleśna – adwokat wpisana na listę adwokatów Izby Adwokackiej w Płocku w 2018 roku. Jej obszarem zainteresowania i praktyki zawodowej jest prawo rodzinne. Z tego też względu w 2021 roku ukończyła podyplomowe studia z zakresu Prawa Rodzinnego z elementami psychologii na Uniwersytecie Łódzkim oraz zdobyła uprawnienia do prowadzenia mediacji, w tym mediacji z zakresu prawa rodzinnego.

Jeśli macie pytania z zakresu prawa rodzinnego, przesyłajcie je na nasz adres: redakcja@php74.wpopieka.pl. Przesłanie pytań jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich publikację.