Pierwsza w Polsce lokomotywa na wodór już działa! [FILM, ZDJĘCIA]

Pasażerowie na stacji Gdynia Główna patrzyli z ciekawością na nietypową lokomotywę, która wjechała na tory w niedzielę, 17 września. Futurystyczny wygląd, logo ORLENU i symbol H2 sugerowały, że nie jest to zwykła ciuchcia, znana nam od wielu lat z polskich linii kolejowych.

Reklama

I faktycznie, była to pierwsza w Polsce lokomotywa o napędzie wodorowym, którą ORLEN zakupił od PESA Bydgoszcz. Mieliśmy okazję uczestniczyć w jej pierwszym przejeździe na trasie Gdynia – Hel.

– Lokomotywa o napędzie wodorowym to kolejny krok w kierunku realizacji strategii wodorowej – mówi Grzegorz Jóźwiak, dyrektor Departamentu Paliw Alternatywnych ORLEN S.A. – W naszej strategii zakładamy inwestowanie w wodór w transporcie, nie tylko w dekarbonizacji naszych aktywów. Dzięki zakupionej lokomotywie wodorowej realizujemy kolejny krok, czyli wdrażanie wodoru w transporcie kolejowym, gdzie widzimy bardzo duży potencjał w zakresie wodoryzacji tego segmentu – tłumaczy nasz rozmówca.

Jak podkreśla, napęd wodorowy sprawdzi się zwłaszcza w obszarze pasażerskim.

– Obecnie około 40 proc. tras kolejowych jest niezelektryfikowana, więc w tych miejscach można wdrożyć napęd wodorowy, aby zmniejszyć ślad węglowy – argumentuje Grzegorz Jóźwiak.

Wodór będzie miał zastosowanie tam, gdzie utrudnione jest korzystanie z rozwiązań bateryjnych pojazdów elektrycznych, ale i w przypadkach, gdy zależy nam na krótkim tankowaniu przy długich przebiegach.

Trasa, którą wybrano jako testową dla lokomotywy wodorowej jest przykładem drogi niezelektryfikowanej, i to znajdującej się w obszarze turystycznym.

– Istotne jest, aby dbać na tych terenach o środowisko, stąd pomysł, aby przejazd testowy wykonać na trasie Gdynia – Hel. Jest to ważny krok w popularyzacji tej technologii – wyjaśnia dyrektor Departamentu Paliw Alternatywnych ORLEN S.A.

Tego typu napęd już dzisiaj jest wykorzystywany w autobusach wodorowych komunikacji miejskiej, a z czasem powinna stać się standardem także w transporcie ciężkim.

– Lokomotywa, którą testujemy, zaprojektowana została z myślą o pracy w Zakładzie Produkcyjnym w Płocku. Pomysł jej zbudowania powstał na bazie charakterystyki pracy lokomotywy manewrowej w płockim zakładzie. Do połowy przyszłego roku będziemy chcieli testować tę lokomotywę w różnych miejscach w Polsce, m.in. na prostych przejazdach pasażerskich czy podczas podstawowych czynności manewrowych w przemyśle. Przewidujemy, że po zakończeniu testów, w przyszłym roku, lokomotywa wodorowa rozpocznie pracę w Płocku – wyjaśnia Grzegorz Jóźwiak.

Przypomnijmy, że strategia wodorowa Grupy ORLEN zakłada wykorzystanie wodoru w transporcie kolejowym i publicznym. Do 2030 roku koncern przeznaczy 7,4 mld zł na inwestycje w technologie wodorowe oparte o odnawialne źródła energii i technologię przetwarzania odpadów komunalnych do wodoru.

– Dzięki tej inwestycji zdobędziemy kompetencje potrzebne do przygotowania kompleksowej oferty na dostawy paliwa wodorowego dla rynku kolejowego. Nasze działania realnie przyczyniają się do transformacji polskiej kolei z wykorzystaniem najnowocześniejszych technologii. Jednocześnie inwestujemy w rozwój zeroemisyjnego transportu publicznego, budując kolejne ogólnodostępne stacje tankowania wodoru w Polsce i za granicą – podkreśla Daniel Obajtek, Prezes Zarządu ORLEN.

Umowa zawarta między ORLEN a PESA Bydgoszcz obejmuje także 4-letni pakiet serwisowy, w ramach którego realizowane będą m.in. standardowe przeglądy i ewentualne naprawy. Ciekawostką jest, ze pojemność zbiorników lokomotywy jest ponad pięciokrotnie większa, niż w autobusach z napędem wodorowym. Wynosi 175 kg, co daje możliwość całodobowej pracy lokomotywy. W skład systemu trakcyjnego lokomotywy wchodzą dwa ogniwa paliwowe o mocy 85 kW każde, bateria oraz cztery silniki trakcyjne. Maksymalna prędkość tej akurat lokomotywy (podkreślmy, manewrowej) to 90 km/h.

Jest to pierwsza, ale nie ostatnia inwestycja w te nowoczesne lokomotywy. ORLEN oraz LOTOS Kolej już teraz planują docelowo wodoryzację floty lokomotyw w Zakładzie Produkcyjnym w Płocku oraz w innych lokalizacjach. Dalsze plany to rozwój rynku sprzedaży wodoru oraz budowa sieci stacji tankowania paliwem wodorowym pojazdów kolejowych.

Równocześnie Grupa ORLEN rozwija swoją sieć ogólnodostępnych, całodobowych stacji tankowania wodoru w Polsce i za granicą. W 2021 roku ORLEN uruchomił pierwszy w Polsce HUB produkcji wodoru jakości automotive, z którego od ponad roku dostarczane jest paliwo wodorowe do pilotażowej stacji tankowania wodoru w Krakowie (testowane tam są autobusy wodorowe różnych producentów). Natomiast kierowcy w Polsce jeszcze w tym roku będą mogli zatankować wodór do aut na stacjach w Poznaniu i Katowicach. Kolejne stacje wodorowe ORLEN powstaną w Bielsku-Białej, Gorzowie Wielkopolskim, Wałbrzychu, Krakowie, Włocławku, Gdyni, Pile i Warszawie. Ich planowany termin oddania do użytku to połowa 2025 r.

W Czechach wodór można już zatankować na stacjach ORLEN Benzina w Pradze i Litvinovie. W ciągu najbliższych 7 lat sieć Grupy ORLEN będzie obejmowała ponad 100 stacji tankowania wodoru. W Polsce powstanie ich ok. 57, na Słowacji ok. 26, a w Czechach ok. 28.

Aby zapewnić najwyższą jakość paliwa wodorowego, Grupa ORLEN uruchomiła specjalistyczne laboratoria wodorowe w Trzebini i Włocławku – jako jedyne w Polsce są w stanie zbadać wszystkie parametry wodoru wymagane dla zasilania ogniw paliwowych w pojazdach.

Przypomnijmy też, że ORLEN objął rolę lidera dwóch Dolin Wodorowych: Mazowieckiej, która powstała w 2022 roku i Bursztynowej, obejmującej województwo pomorskie, a utworzonej w tym roku przez międzynarodowe konsorcjum 11 podmiotów. Projekt Bursztynowej Doliny Wodorowej jest pierwszym w Polsce, który posiada certyfikat wydany przez Mission Innovation i Clean Hydrogen Partnership dla flagowego projektu doliny wodorowej. I właśnie w jej ramach planowane jest m.in. uruchomienie kilku źródeł produkcji wodoru odnawialnego, budowa stacji tankowania wodorem w porcie w Gdyni, a także publicznie dostępnych stacji w kluczowych miastach na Pomorzu. Projekt obejmuje również powstanie pierwszej na świecie floty portowych pojazdów wodorowych. Będzie ona obsługiwała port w Gdyni. Zrealizowane zostaną też inwestycje w kilkadziesiąt pojazdów wodorowych, w tym samochody osobowe i lekkie pojazdy dostawcze typu VAN, które wykorzystywane będą przez firmy kurierskie oraz firmy świadczące usługi utrzymania sieci energetycznych.