Zoobacz w Płocku: Gibbony

Jedną z większych atrakcji ogrodu zoologicznego w Płocku są małpy. Przy klatkach tych uroczych zwierząt zawsze gromadzą się tłumy odwiedzających ZOO, by obserwować ich zachowanie.

W płockim ogrodzie zoologicznym eksponowane są dwa gatunki gibbonów:

•  gibbon czapnik (Hylobates pileatus)
•  gibbon ungko (Hylobates agilis).

Wraz z siamangiem, tworzą grupę najmniejszych żyjących obecnie małp człekokształtnych. Rozdzielone na odrębne gatunki, gibbony wywodzą się od wspólnego przodka, żyjącego przed blisko 2 milionami lat. Z dziewięciu gatunków, osiem ma podobne rozmiary, natomiast dziewiąty – siamang – jest znacznie większy.

Gibbony występują w wilgotnych lasach Azji południowo-wschodniej, a zasiedlane przez nich środowiska nie pokrywają się ze sobą. Zwierzęta te posiadają wiele cech wspólnych: długie kończyny przednie, stosunkowo długie i smukłe nogi, ciało ich jest porośnięte gęstym futrem, brak im ogona, a skóra twarzy jest naga i ciemna.

Gibbony, używając swych długich, silnych kończyn, przerzucają się z gałęzi na gałąź ruchem, zwanym brachiacją. „Fruwając” wśród konarów drzew, chwytają się niejednokrotnie punktów odległych nawet 15 m, czasem tylko je lekko muskając. Pomocne w tym są bardzo długie palce, zamykające się w uchwycie wokół gałęzi. Gibbony są tak zręczne, że mogą biec wzdłuż najcieńszych gałęzi, balansując na tylnych nogach.

Najbardziej charakterystyczną cechą gibbonów jest ich „poranny śpiew”, będący jednym z ich najważniejszych zachowań społecznych. Wykonywany jest on w różnych okresach – nawet codziennie do co 5 dni i trwa od kilku minut do 2 godzin, przybierając formę duetu samca i samicy danej grupy rodzinnej. Dźwięki wydawane przez gibbony obejmują nuty i sygnały, a można je opisać jako np. gwizdy, trele, bulgotanie, wrzaski. Cel śpiewu jest wieloraki:

•  informacja dla innych grup rodzinnych, że dane terytorium jest już zajęte,
•  wzmacnianie więzi rodzinnej,
•  zew samicy, jako odpowiedź na pieśń samca jest ostrzeżeniem dla innych samic, że dany samiec jest już zajęty.

Pieśń gibbonów słyszalna jest w dżungli z odległości 2-3 km.

Ciekawostka
Gibbony są monogamiczne i zwykle łączą się w pary na całe życie. Rozmnażają się co 2-3 lata, a samica rodzi wówczas jedno młode, po ciąży trwającej od 7 do 8 miesięcy. Matka opiekuje się nim starannie i karmi mlekiem do ukończenia pierwszego roku życia, gdy można je już odstawić od piersi. U większości gibbonów w dalszym okresie rozwoju opieka matczyna trwa nadal, jedynie wyjątkiem są siamangi, u których opiekę na dwuletnim potomstwem przejmuje samiec. W trzecim roku życia młody gibbon staje się już samodzielny, jednak nadal pozostaje w grupie rodzinnej. Rozmiary dorosłego osobnika osiąga zwykle w wieku 6 lat (wielkość od 44-70 cm, waga 6,5-13 kg), ale minie jeszcze kilka lat, zanim opuści rodziców, znajdzie partnera i założy własną grupę rodzinną.

Wszystkie gibbony są aktywne o poranku i po południu, odpoczywając podczas najbardziej upalnych godzin i w nocy. Na ogół do spania przygotowują sobie gniazdo z gałęzi i liści. Przedstawiciele większości gatunków żyją w grupach rodzinnych, składających się z samca, samicy i zwykle z czworga potomków. Każda grupa rodzinna zajmuje określony rewir, którego broni przed innymi grupami tego samego gatunku.

Pożywienie gibbonów stanowią owoce, liście i w niewielkich ilościach owady, czasami jaja i drobne kręgowce. Pokarm zbierają jedną ręką, tymczasem drugą trzymają się gałęzi. Gibbony również piją w sposób charakterystyczny, mianowicie zanurzają dłoń w wodzie, a następnie zasysają krople.

Przetrwanie wszystkich azjatyckich małp człekokształtnych jest zagrożone. Dawniej głównym zagrożeniem były polowania, aby zdobyć okazy do hodowli. Obecnie głównym zagrożeniem jest postępujące niszczenie wilgotnych lasów, przeważnie w celach rolniczych.

Obydwa gatunki prezentowane w płockim ogrodzie zoologicznym objęte są europejskim programem hodowlanym EEP (European endangered species programmes), a w Światowej Czerwonej Księdze IUCN zajmują kategorię EN (bardzo zagrożony).

Gibbon ungko w środowisku naturalnym występuje na Sumatrze, Półwyspie Malajskim oraz na południu Tajlandii. W płockim ogrodzie eksponowany jest w pomieszczeniu sąsiadującym z Pawilonem Tamaryn i Marmozet. Aktualnie mieszka tam samiec Ash, ale jeszcze w tym roku przyjedzie do niego koleżanka z Wielkiej Brytanii. Warto wspomnieć, że jest to gatunek niezwykle rzadki – płocki ogród zoologiczny jako jedyny posiada w swej kolekcji ten gatunek, bowiem jest jeszcze właścicielem 2 samców eksponowanych w parku w Człuchowie.

Gatunek gibbon czapnik, który nazwę zawdzięcza charakterystycznej fryzurce w kształcie czapki, ma taki sam status ochronny, jego przedstawiciele – samiec i samica – zamieszkują w domku na stawach. Domek ten został zbudowany na wzór buddyjskiej pagody. W ciepłych miesiącach zwierzęta mają też do dyspozycji wyspę wyposażoną w rozłożyste konary, wśród których zwierzęta mogą wykonywać ruchy brachiacji. Zwierzęta dochodzą na wyspę po dwóch linach usytuowanych nad wodą co znacznie zwiększa atrakcyjność ekspozycji.

 

1 of 10

- +

Reklama

REKLAMA

1. Fot. ZOO Płock

2. Fot. ZOO Płock

3. Fot. ZOO Płock

4. Fot. ZOO Płock

5. Fot. ZOO Płock

6. Fot. ZOO Płock

7. Fot. ZOO Płock

8. Fot. ZOO Płock

9. Fot. ZOO Płock

10. Fot. ZOO Płock