Młodzież pomaga młodzieży. Trwa pilotaż wsparcia rówieśniczego [PODCAST]

W studiu PetroNews o projekcie wsparcia rówieśniczego Peer Support opowiedziała Julita Adamska – opiekun Uczniowskiego Zespołu Promocji Szkoły oraz szkolnego klubu mediacji, a także koordynatorka Peer Support w Zespole Szkół im. S. Staszica w Gąbinie.

Reklama

Wsparcie zaczyna się od rówieśników

Zdrowie psychiczne młodzieży to temat, który coraz częściej pojawia się w przestrzeni publicznej. Jak podkreślają nauczyciele i specjaliści, młodzi ludzie znacznie chętniej dzielą się swoimi problemami z rówieśnikami, niż z dorosłymi.

Na tym właśnie założeniu opiera się program Peer Support, czyli wsparcie rówieśnicze. Jego ideą jest stworzenie w szkołach systemu, w którym uczniowie pomagają sobie nawzajem, budując relacje oparte na zaufaniu i empatii.

– To forma wsparcia młodzieży dla młodzieży. Chodzi o to, żeby młodzi ludzie czuli się bezpiecznie, rozmawiali ze sobą i pomagali sobie nawzajem – wyjaśnia Julita Adamska.

Jedyna taka szkoła w powiecie

Zespół Szkół im. Stanisława Staszica w Gąbinie jest jedyną placówką w powiecie płockim, która zakwalifikowała się do pilotażowego programu. Projekt realizowany jest we współpracy z Fundacją Rozwoju Systemu Edukacji, Ministerstwem Edukacji Narodowej oraz Instytutem Edukacji Pozytywnej.

Program rozpoczął się we wrześniu 2025 roku i potrwa trzy lata. W tym czasie szkoła testuje rozwiązania, które – po ewaluacji – mogą zostać wdrożone szerzej w całym kraju.

Dlaczego młodzi nie mówią dorosłym?

Jednym z kluczowych problemów, na który zwracają uwagę uczestnicy projektu, jest brak otwartości młodzieży w rozmowach z dorosłymi.

– Młodzież mówi, że my ich słuchamy, ale ich nie słyszymy – podkreśla Julita Adamska.

Uczniowie często obawiają się oceniania, bagatelizowania ich problemów lub reakcji opartych wyłącznie na procedurach. Z tego powodu wolą zwierzyć się komuś, kto jest w podobnej sytuacji i lepiej rozumie ich codzienność.

Kim są „schoolworkerzy”?

W ramach projektu wybrani uczniowie pełnią rolę tzw. schoolworkerów – osób, które stają się pierwszym punktem wsparcia dla swoich koleżanek i kolegów.

To młodzi ludzie, którzy przeszli odpowiednie szkolenia i posiadają cechy takie jak empatia, odpowiedzialność i umiejętność zachowania tajemnicy. Ich zadaniem nie jest jednak zastępowanie specjalistów.

– Wsparcie rówieśnicze nie zastąpi pomocy psychologa. To pierwszy etap, czyli moment, w którym młody człowiek w ogóle się otwiera – zaznacza koordynatorka projektu.

W sytuacjach poważnych, takich jak zagrożenie zdrowia czy życia, uczniowie są zobowiązani do przekazania sprawy dorosłym.

Bezpieczeństwo także dla pomagających

Jednym z wyzwań programu jest ochrona samych uczniów zaangażowanych w pomoc innym. Dlatego projekt zakłada stałe szkolenia, wsparcie specjalistów oraz tzw. superwizje.

– Młodzież wie, że nie może brać na siebie odpowiedzialności za skrajne sytuacje. Wtedy od razu przekazuje sprawę dalej – tłumaczy Julita Adamska.

Uczniowie mają również możliwość wycofania się z roli wsparcia, jeśli czują się przeciążeni.

Wsparcie także dla nauczycieli

Istotnym elementem projektu jest również wsparcie dla samych koordynatorów i uczniów zaangażowanych w program. W Gąbinie ważną rolę odgrywa tu zewnętrzny opiekun projektu.

– Mamy nad sobą naszego koordynatora, pana Andrzeja Araszkiewicza, który jest dla nas ogromnym wsparciem. Był u nas w szkole, spotkał się z młodzieżą i przekazał im mnóstwo wiedzy – mówi Julita Adamska.

Jak podkreśla, obecność doświadczonego specjalisty pozwala nie tylko lepiej przygotować uczniów do pełnienia roli wsparcia rówieśniczego, ale też daje nauczycielom poczucie, że nie są w tym procesie sami.

Koordynator pomaga w rozwiązywaniu trudnych sytuacji, wspiera organizacyjnie i merytorycznie oraz czuwa nad tym, by program był realizowany zgodnie z założeniami. To szczególnie ważne w projekcie, który dotyka tak wrażliwego obszaru jak zdrowie psychiczne młodzieży.

Pierwsze efekty już widać

Choć projekt jest na wczesnym etapie, w szkole zauważalne są pierwsze pozytywne zmiany. Uczniowie lepiej się integrują, częściej ze sobą rozmawiają i budują relacje wykraczające poza własne klasy.

– Dzieciaki się poznają, mówią sobie po imieniu, wspierają się. Ta integracja dzieje się naturalnie – zauważa Julita Adamska.

Zmienia się także atmosfera w szkole – młodzi ludzie czują się bardziej zauważeni i potrzebni.

Inwestycja w przyszłość

Zdaniem koordynatorki, projekt Peer Support to nie tylko jednorazowa inicjatywa, ale narzędzie, które może realnie wpłynąć na funkcjonowanie całej społeczności szkolnej.

– To inwestycja w bezpieczną i odpowiedzialną szkołę, w której uczniowie nie zostają sami ze swoimi problemami – podkreśla Julita Adamska.

Jeśli pilotaż zakończy się sukcesem, rozwiązania wypracowane m.in. w Gąbinie mogą zostać wprowadzone w kolejnych placówkach w całej Polsce.

Program wsparcia rówieśniczego pokazuje, że często najważniejsze jest, by obok był ktoś, kto po prostu wysłucha. I wcale nie musi to być dorosły.