Prawnik radzi: Jakie zmiany w prawie drogowym od 2026 roku?

Warto podkreślić, że ustawodawca dokonał również nowelizacji prawa karnego, wprowadzając m.in. nowe typy czynów zabronionych i zaostrzając kary i środki karne. Zmiany w prawie będą wchodzić etapami.

Reklama

PRAWO KARNE

Od 29 stycznia 2026 r. jako przestępstwo traktowane jest:
1) organizacja lub prowadzenie nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych i zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat (art. 178c § 1 pkt. 1 Kodeksu karnego),
2) uczestniczenie w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat (art. 178c § 1 pkt. 2 Kodeksu karnego),
3) przygotowanie do popełnienia przestępstw opisanych powyżej zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 3 (art. 178c § 2 Kodeksu karnego),
4) rażące przekroczenie prędkości połączone z rażącym naruszeniem innych zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym skutkujące narażeniem człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie ciężkiego lub średniego uszczerbku na zdrowiu, zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat (art. 178d Kodeksu karnego).

Kontrowersyjne będzie kwalifikowanie konkretnego przypadku jako przestępstwa z art. 178d Kodeksu karnego. Redakcja tego przepisu, w szczególności posłużenie się pojęciami nieostrymi, stwarzać będzie pole do dużej uznaniowości. Praktyka orzecznicza zapewne będzie musiała odpowiedzieć na pytanie kiedy przekroczenie prędkości czy naruszenie innych zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym jest rażące. Przy aktualnym brzmieniu przepisu zdaje się, że nie będzie możliwe wypracowanie jednolitej, uniwersalnej praktyki, a interpretacja w procesie stosowania tego przepisu będzie uzależniona od konkretnego przypadku. Wątpliwości może stwarzać również przestępstwo uczestnictwa w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych.

Nowelizacja prawa karnego zakłada również zaostrzenie odpowiedzialności karnej za spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym, jeżeli doszło do niego wskutek uczestnictwa w nielegalnym wyścigu lub sprawca działał w warunkach określonych w art. 178d Kodeksu karnego (opisane wyżej) albo wypadek spowodował w trakcie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. W takim przypadku zagrożenie karą pozbawienia wolności wynosi od 1 roku do 10 lat.

Ponadto, przestępstwo złamania terminowego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (art. 244 Kodeksu karnego) skutkować będzie obligatoryjnym, co do zasady, orzeczeniem dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (art. 42 § 3 Kodeksu karnego).

NIELEGALNY WYŚCIG CZYLI…

W związku z wprowadzeniem nowych typów przestępstw, zdefiniowano pojęcie „nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych” (art. 115 § 26 Kodeksu karnego).

Nielegalnym wyścigiem pojazdów mechanicznych jest:
1) rywalizacja kierujących co najmniej dwoma pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym, w szczególności z zamiarem pokonania odcinka drogi w jak najkrótszym czasie, z naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, lub
2) celowe wprowadzenie pojazdu mechanicznego w poślizg lub celowe doprowadzenie do utraty styczności z nawierzchnią chociażby jednego z kół pojazdu mechanicznego, wykonane w trakcie spotkania zorganizowanego na otwartej lub ogólnodostępnej przestrzeni – odbywające się bez wymaganego zezwolenia.
Można się zastanowić czy takim nielegalnym wyścigiem będzie sytuacja, w której kierujący pojazdami nie jadą obok siebie tylko określony odcinek drogi pokonują pojedynczo np. „na czas”.

PRZEKROCZENIE PRĘDKOŚCI POZA TERENEM ZABUDOWANYM

Dotychczas prawo jazdy zatrzymywane było za przekroczenie prędkości o ponad 50km/h w obszarze zabudowanym. Od 3 marca 2026 r. prawo jazdy można stracić także w przypadku przekroczenia prędkości powyżej 50km/h poza obszarem zabudowanym – na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych. Sankcja nie ma zastosowania na autostradach czy dwujezdniowych i dwukierunkowych drogach ekspresowych.

Kierowcy powinni pamiętać, że zatrzymanie prawa jazdy w powyższych przypadkach jest równoznaczne z zawieszeniem uprawnień do kierowania pojazdami i to niezależnie od tego czy zatrzymanie prawa jazdy nastąpiło elektronicznie czy też zatrzymano fizycznie dokument. Prowadzenie pojazdu w okresie zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami jest równoznaczne z popełnieniem wykroczenia z art. 94 Kodeksu wykroczeń za co sąd obligatoryjnie orzeka zakaz prowadzenia pojazdów w wymiarze od 6 miesięcy do 3 lat.

POJAZDY AUTONOMICZNE

Wskutek nowelizacji przepisów Ustawy Prawa o ruchu drogowym, o transporcie drogowym i kilku innych, powiązanych ustaw od lipca 2026 r. będzie możliwe testowanie pojazdów autonomicznych. Przepisy wprowadzają definicję pojazdów zautomatyzowanych oraz w pełni zautomatyzowanych. Te ostatnie mają być wyposażone w technologię i narzędzia pozwalające na samodzielne poruszanie się pojazdu bez udziału kierowcy.

DRIFT I JAZDA NA JEDNYM KOLE

Od 29 stycznia 2026 r. wprowadzanie pojazdu w poślizg lub kierowanie jednośladem na jednym kole stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny od 1500 złotych wzwyż, a jeżeli taki sposób jazdy dodatkowo spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym minimalna grzywna to 2500 złotych (art. 86c § 1 i §2 Kodeksu wykroczeń).

ZLOTY MOTOCYKLOWE I SAMOCHODOWE

Od 29 stycznia 2026 r. organizacja spotkania fanów motoryzacji w formule popularnego „zlotu” czy też „spotu” lub przewodniczenie takiemu wydarzeniu bez wymaganego zawiadomienia organu stanowi wykroczenie z art. 52aa § 1 Kodeksu wykroczeń i jest zagrożone bardzo surowo, bo karą ograniczenia wolności (najczęściej w formie prac społecznych) albo grzywną w wysokości nie niższej niż 2000 złotych. Odpowiedzialności podlegać będzie także uczestnik zlotu choćby nie był jego organizatorem (art. 52aa § 2 Kodeksu wykroczeń zagrożone karą grzywny).

Zloty i spoty motoryzacyjne nadal będą możliwe. Koniecznym jednak będzie dopełnienie formalności tj. zawiadomienia organu gminy stosownie do wymogów art. 65ja Ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów Ustawy Prawo o zgromadzeniach.

HULAJNOGI ELEKTRYCZNE

Od 3 czerwca 2026 r. hulajnogę elektryczną po drodze publicznej poprowadzi wyłącznie osoba, która ukończyła 13 lat (aktualnie dolna granica wieku to 10 lat). Od 3 marca 2026 r. jazda na e-hulajnodze do 16 roku życia musi odbywać się w kasku. Przypomnieć należy, że do 18 roku życia jazda hulajnogą elektryczną jest możliwa tylko dla posiadaczy karty rowerowej albo prawa jazdy kategorii AM, A1, B1 lub T.
Osoby poniżej 13. roku życia mogą korzystać z hulajnóg elektrycznych wyłącznie w strefie zamieszkania pod nadzorem pełnoletniego opiekuna.

PODSUMOWANIE

Zmiany w prawie drogowym w 2026 roku to kilkuetapowa reforma, która dotyczy praktycznie wszystkich uczestników ruchu. Nowe przepisy są zdecydowanie bardziej restrykcyjne niż dotychczasowe i mają jeden nadrzędny cel: poprawę bezpieczeństwa na polskich drogach. Jednakże niektóre z wprowadzonych przepisów są dość kontrowersyjne. Posłużenie się pojęciami nieostrymi pozwalać będzie na różne interpretowanie podobnych zdarzeń.

adw. Przemysław Mieczykowski – wspólnik Kancelarii Szczygielscy oraz partner Kancelarii Szczygielski Mieczykowski Dobkowska Adwokaci spółka partnerska. Absolwent prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Ukończył studia podyplomowe z informatyki śledczej. Specjalizuje się w prawie karnym i karnoskarbowym.

Jeśli macie pytania z zakresu prawa rodzinnego, przesyłajcie je na nasz adres: redakcja@petronews.pl. Przesłanie pytań jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich publikację. Czekamy też na Wasze doświadczenia i uwagi z problematyki prawa rodzinnego.