Rusza coroczny festiwal w Płocku. Co w programie?

Franciszka Themerson była malarką i scenografką, Stefan – pisarzem i filmowcem. Jednak to razem stanowili duet, w którym znakomicie się uzupełniali. Przez większość wspólnego życia współpracowali w wielu dziedzinach – począwszy od awangardowych filmów z lat trzydziestych, poprzez książki dla dzieci, po wydawnictwo Gaberocchus Press prowadzone przez nich w Londynie od 1948 do 1979 roku.

Reklama

„Niezwykły człowiek. Nie urodziłem się w Płocku, ale mam wrażenie, że to jedna z najważniejszych postaci, jakie do tej pory przyszły na świat w tym mieście. Co więcej, według mnie Stefan Themerson jest jednym z największych polskich pisarzy. To postać bardzo kreatywna, w kilku dziedzinach wyprzedzająca swój czas” – Jerzy Bralczyk.

Stefan Themerson – wybitny płocczanin, wszechstronny artysta, prawdziwy człowiek renesansu, żyjący w XX-wiecznej Europie. Był prozaikiem, fizykiem, fotografikiem, twórcą awangardowych filmów, w końcu również autorem poezji semantycznej, powieściopisarzem i filozofem. Urodził się w Płocku 25 stycznia 1910 r., w kamienicy przy ul. Grodzkiej 5. Był synem lekarza, literata i społecznika, Mieczysława Themersona. Zanim do Płocka trafiły pierwsze seryjnie produkowane radioodbiorniki, Stefan, wtedy uczeń płockiego Gimnazjum im. Władysława Jagiełły, skonstruował własne radio. W okresie gimnazjalnym rozpoczął też swoją przygodę z fotografią artystyczną.

Twórczość literacka ma swoje początki również w Płocku. W „Mazowsze Płockie i Kujawy” ukazały się jego wiersze i opowiadania. W 1928 roku (miał wówczas osiemnaście lat) opublikował w piśmie o zasięgu ogólnopolskim „Wiek XX” wizjonerski artykuł „Możliwości radiowe”.

Mieszkając już w Warszawie, Stefan Themerson pisał książki dla dzieci ilustrowane przez Franciszkę. W 1938 roku ukazał się „Pan Tom buduje dom”, zaliczany do klasyki polskiej literatury dziecięcej. Rysunki Franciszki o zgeometryzowanej i syntetycznej formie uzupełniają Stefana i dodają im innego wymiaru. W istotny sposób wpłynęły one na styl i obraz książki dziecięcej lat trzydziestych. Franciszka ilustruje kolażami nowele Stefana publikowane w Naokoło świata, a poza tym opracowuje graficznie książki innych autorów (m.in. Jana Brzechwy).

Szczególnie uznanie wzbudza twórczość literacka dla dorosłych. Stefan Themerson jest autorem tłumaczonych na wiele języków i ciągle wydawanych książek, napisał m.in. „Wyspę Hobsona”, „Wykład profesora MMa”, „Kardynała Pollatuo”, „Euklides był osłem” i „Toma Harrisa”.

Po wojnie Themerson zmarł w Londynie 6 września 1988 r., cztery miesiące po śmierci Franciszki.

W 2013 r. imieniem Themersonów nazwano jedną z płockich ulic. Od kilku lat Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki organizuje Festiwal Themersonów, którego 10. edycja odbędzie się w dniach 24-27 października br.

Spadkobierczyni Themersonów, Jasia Reichardt, przekazała do płockiego Muzeum Mazowieckiego wiele pamiątek po Stefanie, które czekają na stałą ekspozycję. W grudniu 2014 r. znakomita część spuścizny po Themersonie trafiła do Biblioteki Narodowej w Warszawie. Od stycznia 2019 roku Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki nosi imię Themersonów.

PROGRAM

24 października

• godz. 10 – Stefan na wagarach – gra miejska dla młodzieży. Miejsce: Przestrzeń miejska Starego Miasta w Płocku. Udział szkolnych grup zorganizowanych należy wcześniej zgłosić w sekretariacie lub Dziale oświatowo-edukacyjnym Książnicy Płockiej (ul. Kościuszki 6, tel. 24 268 00 16, 24 268 00 33).
• godz. 10 – 13 – Warsztaty Być czasownikiem czyli wolność według Stefana Themersona. Prowadzenie Maciej Woźniak. Miejsce: Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki im. Themersonów (ul. Jakubowskiego 10).
• godz. 13 – „5 G” – otwarcie retrospektywnej wystawy prezentującej dorobek pięciu edycji Festiwalu Grafiki w ramach 6. Festiwalu Grafiki Artystycznej Grafikalia 2019 organizowanego przez Miejski Ośrodek Kultury w Głownie oraz Festiwalu Themersonów organizowanego przez Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki. Ekspozycja czynna do 22 listopada (od poniedziałku do piątku w godz. 9-16). Miejsce: Pracownia Działań Twórczych POKiS KOLOR I FORMA (ul. Wyszogrodzka 144, Galeria Wisła, I piętro).
• godz. 16 – Był gdzieś haj taki kraj wg Stefana Themersona w reż. Mariusza Pogonowskiego – spektakl dla dzieci. Miejsce: Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki im. Themersonów (ul. Jakubowskiego 10).
• godz. 18 – 19 – Wystawy: Oda do radości wobec poezji semantycznej Stefana Themersona, Oblicza Franciszki Themerson. Miejsce: Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki im. Themersonów (ul. Jakubowskiego 10, I i II piętro).
• godz. 19 – Kwiat jabłoni – koncert. Bilet: 40–50 zł (do kupienia w bileterii POKiS lub na bilety.pokis.pl). Miejsce: Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki im. Themersonów (ul. Jakubowskiego 10)./ Bilety wyprzedane

25 października

• godz. 10 – Ulica Themersonów – happening dla dzieci i młodzieży współorganizowany z Młodzieżowym Domem Kultury. Miejsce: Plac przy pływalni „Jagiellonka”. Udział szkolnych grup zorganizowanych należy wcześniej zgłosić w sekretariacie lub Dziale oświatowo-edukacyjnym Książnicy Płockiej (ul. Kościuszki 6, tel. 24 268 00 16, 24 268 00 33).
• godz. 17 – Był gdzieś haj taki kraj wg Stefana Themersona w reż. Mariusza Pogonowskiego – spektakl dla dzieci. Miejsce: Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki im. Themersonów (ul. Jakubowskiego 10, II piętro).
• godz. 18 – Promocja książki Jedzie pan Jazz, spotkanie z autorami dr. Andrzejem Białkowskim, prof. Wojciechem J. Bursztą. Prowadzenie dr Andrzej Dorobek. Miejsce: Kino za Rogiem (ul. Jakubowskiego 10).
• godz. 19 – Nahorny Trio – koncert. Bilet: 25 zł (do kupienia w Bileterii POKiS lub na bilety.pokis.pl). Miejsce: Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki im. Themersonów (ul. Jakubowskiego 10).

26 października

• godz. 10 – 18 – Blow-up an idea! Themersonowie 2019 – wystawa. Ekspozycja czynna do 10 listopada. Miejsce: Płocka Galeria Sztuki (ul. Sienkiewicza 36).
• godz. 13 – Promocja książki Themersonowie Dzieciom, spotkanie z autorką Beatą Gromadzką. Miejsce: Mazowiecka Uczelnia Publiczna (ul. Gałczyńskiego 28).
• godz. 17 – Bez przekazu – wystawa, spotkanie z autorami. Miejsce: Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki im. Themersonów (ul. Jakubowskiego 10, piwnica).
• godz. 19 – NOWA FALA POLSKIEGO DANSINGU: Babu Król & Smutne Piosenki– koncert. Bilet:30 zł. Miejsce: Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki im. Themersonów (ul. Jakubowskiego 10).

27 października

• godz. 19 – Żywiołak – koncert. Impreza towarzysząca Festiwalowi Themersonów. Bilet: 30-40 zł (do kupienia w kasie biletowej POKiS oraz na bilety.pokis.pl). Miejsce: Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki im. Themersonów (ul. Jakubowskiego 10).

25-26 października

• CommonRoom: kryzys/katastrofa/apokalipsa? – konferencja
  Miejsce: Mazowiecka Uczelnia Publiczna (ul. Gałczyńskiego 28)
  CommonRoom, w tytule dorocznych konferencji organizowanych przez kierunek filologia Wydziału Nauk Humanistycznych i Społecznych PWSZ w Płocku, nawiązuje do salonu literackiego prowadzonego przez Stefana i Franciszkę Themersonów, niezwykłą parę artystów i intelektualistów, w Londynie w latach 1957-1959. Gościł on naukowców, artystów i literatów i był miejscem unikatowych wykładów, prezentacji, wieczorów artystycznych, koncertów i dyskusji. Intencją organizatorów konferencji jest stworzenie równie „przyjaznego” – jak pisali Themersonowie – „miejsca spotkań i wymiany myśli” o głęboko interdyscyplinarnym charakterze.