Sokół wędrowny to gatunek, który nadal wymaga specjalnej ochrony po tym, jak niemal wyginął w latach 50. i 60. XX wieku. PKN ORLEN może poszczycić się już ponad 50 pisklakami sokołów, które para sokołów wychowała na kominach Zakładu Produkcyjnego.
Pierwsze jajo w tym roku płockie sokoły złożyły na „Grubej Bercie”, czyli kominie instalacji IOS. Niestety, nie udało im się utrzymać tego gniazda. Raszka, czyli samica raroga, jest większym drapieżnikiem i tym razem wygrała walkę o gniazdo. Sokoły musiały opuścić złożone już jajo i przeniosły się do budki na kominie Claus. Co zadziało się od momentu, kiedy sokoły przegrały walkę z samicą raroga o gniazdo umieszczone na IOS w Zakładzie Produkcyjnym w Płocku?
Reklama
– Sokoły zamieszkały w budce lęgowej na kominie instalacji Claus, dokończyły lęg, złożyły tam trzy jaja i wykluły się z nich trzy pisklaki – mówi Renata Karaszewska z Biura Ochrony Środowiska PKN ORLEN. – Bardzo się z tego cieszymy, bo sezon lęgowy od początku był bardzo trudny dla naszej pary i nie zapowiadał się tak dobrze – dodaje.
Na tym kominie nie ma monitoringu online, dlatego 3 kwietnia została założona na nim foto-pułapka. – Dzięki niej widzieliśmy, że zostały złożone trzy jaja, a teraz otrzymaliśmy zdjęcia piskląt – tłumaczy pani Renata.
To oznacza, że w Zakładzie Produkcyjnym PKN ORLEN od 2002 roku wykluło się już dokładnie 47 piskląt, a para sokołów wychowała w sumie 51 młodych, wliczając 4 pisklęta z adopcji.
Co dzieje się z pisklętami wychowanymi przez Werwę i Rafika?
– Pisklęta po zaobrączkowaniu i podrośnięciu, po jakimś czasie opuszczają gniazdo i szukają własnego miejsca. Dzięki temu, że mają obrączki, dostajemy sygnały gdzie są widywane. I na przykład wiemy, że nasz pisklak, który wykluł się w 2012 roku, stworzył parę i w tej chwili zajmują gniazdo w Warszawie – Żerań/Bielany. W konkursie dostał imię Gajowy, a jego partnerka Leśna. Z kolei sokół o imieniu Łupek, który wykluł się na Clausie w 2013 roku, połączył się z samicą z Anwilu – Wrotką i jest obecnie rezydentem w Lublinie. Ta para złożyła w tym roku, tak jak w ubiegłym, aż 5 jaj, co jest niestandardowym lęgiem – opowiada Renata Karaszewska.
Raszka już na dobre zadomowiła się w Płocku. Czy jest szansa, że i dla niej znajdzie się partner? – Bardzo byśmy chcieli, żeby pojawił się samiec raroga, tym bardziej, że jak widać, miejsce spodobało się zarówno Raszce, jak i naszym sokołom. Byłoby cudownie, gdyby na terenie ORLENU była nie tylko para sokołów, ale i rarogów – mówi z przekonaniem Renata Karaszewska.
Co stanie się z sokołami, jeśli komin Claus (na którym budka lęgowa znajduje się od 1999 roku) będzie remontowany lub w przyszłości zburzony? – W takim przypadku na pewno będziemy chcieli utrzymać drugą budkę lęgową z monitoringiem online – zapewnia pani Renata.
Przypomnijmy, że PKN ORLEN uczestniczy w programie restytucji sokoła wędrownego od ponad 20 lat współpracując ze Stowarzyszeniem Na Rzecz Dzikich Zwierząt SOKÓŁ. Po raz pierwszy zauważono, że sokół pojawił się w okolicach kompleksu rafineryjno-petrochemicznego już w 1986 roku (informacja pochodzi od Pan Piotra Adamiaka). Później dość długo sokół nie był tu widywany, zauważono go dopiero 10 lat później. Od 1997 roku sokół wędrowny pojawiał się w okolicach Zakładu Produkcyjnego ORLENU coraz częściej, dlatego w 1999 zostały podjęte rozmowy o możliwości zainstalowania na wysokich kominach budek lęgowych. Pierwsze dwie budki powstały właśnie w 1999 roku na kominie instalacji Clausa i Zakładowej Elektrociepłowni. Pierwszy lęg odnotowano w 2002 roku. Od tego czasu aż do 2015 roku para sokołów co roku, nieprzerwanie wyprowadzała młode. Na przestrzeni tych 13 lat wykluły się aż 42 pisklęta. Najprawdopodobniej była to jedna stała para dorosłych sokołów.
W 2016 roku zainstalowana została nowa budka lęgowa na kominie Instalacji Odsiarczania Spalin wyposażona w kamery i termometr. Dzięki monitoringowi on-line można było prowadzić obserwację sokołów na bieżąco i w latach 2016 i 2017 przeprowadzić pod okiem Stowarzyszenia SOKÓŁ adopcję. W tych latach stara para sokołów zniosła jaja, jednak nie doczekała się własnego potomstwa, dlatego do gniazda podłożone zostały młode pisklęta ze sztucznej hodowli (trzy w 2016 roku i jedno w roku 2017). Sokoły wychowały młode.
Natomiast w roku 2018 cała Polska widziała jak jaja złożył raróg – jeszcze rzadszy gatunek niż sokół wędrowny. Był to dopiero drugi udokumentowany lęg w Polsce tego gatunku. Niestety nie było samca, jaja nie były zalężone, w związku z czym nie mogły wykluć się pisklaki. Po zakończonym okresie inkubacji Raszka (takie imię w konkursie otrzymała samica raroga) opuściła gniazdo, a wydmuszki jaj, za pośrednictwem Stowarzyszenia SOKÓŁ, ORLEN przekazał do Muzeum Przyrodniczego we Wrocławiu w celach badawczych i do oglądania miłośnikom przyrody. W kolejnych latach raróg widywany był coraz częściej. Walki o miejsce lęgowe toczyły się zarówno w 2019 jak i w 2020 roku.
W roku 2019 walkę wygrała para sokołów i złożyła 4 jaja. Niestety liczne wizyty Raszki zakłóciły okres inkubacji i ostatecznie wykluły się dwa pisklęta sokoła wędrownego. Młode ptaki dostały oczywiście imiona oraz obrączki: obserwacyjną koloru niebieskiego i ornitologiczną koloru żółtego, przewidziane dla ptaków z lęgów na terenach miejskich/zabudowanych. Rok 2019 to bardzo ważny moment w dwudziestoletniej historii orlenowskich drapieżników, ponieważ właśnie w tym roku doszło najprawdopodobniej to do wymiany pokoleniowej sokołów rezydujących na terenie Zakładu produkcyjnego w Płocku. Starą parę zastąpiła nowa. Ze względu na brak obrączek, nowi rezydenci kontynuują imiona poprzedników tj.: Werwa i Rafik.
W tym roku jak już wiadomo, sokoły przegrały walkę z rarogiem o miejsce lęgowe na IOS, ale mimo to udało im się wyprowadzić własne potomstwo w budce lęgowej na kominie instalacji Clausa.
