Małe reaktory jądrowe coraz bliżej. Czy pomogą w zapewnieniu dostaw prądu?

PKN ORLEN ma wyłączność w Polsce na wykorzystanie technologii BWRX-300 amerykańskiego GE Hitachi Nuclear Energy. Komercjalizacją technologii mikro i małych reaktorów jądrowych zajmuje się spółka celowa ORLEN Synthos Green Energy, która złożyła już wniosek o ocenę technologii SMR do Państwowej Agencji Atomistyki. Reaktor, o którym mowa, jest obecnie najbardziej zaawansowaną na świecie technologią na drodze do komercjalizacji.

Jak podkreśla Daniel Obajtek, Prezes Zarządu PKN ORLEN, zapewnienie stabilnych dostaw energii do polskiego systemu wymaga szybkiego wdrożenia technologii jądrowych, a do tego potrzebne są sprawdzone technologie.

– A właśnie taką jest BWRX, na którą mamy wyłączność. To technologia, która charakteryzuje się najwyższą efektywnością cieplną. Kluczowy jest też fakt, że pozyskaliśmy partnera, który ma duże doświadczenie we wdrażaniu technologii jądrowej i może być globalnym liderem w rozwoju technologii SMR. W ten sposób PKN ORLEN dostarcza realne rozwiązania dla zwiększenia niezależności energetycznej naszej gospodarki. Nie ograniczamy się do własnych potrzeb i chcemy budować reaktory w lokalizacjach ważnych dla ciągłości dostaw do krajowej sieci – tłumaczy Daniel Obajtek.

Dokumentacja techniczna, jaką spółka celowa złożyła do Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, bazuje na dokumentacji przygotowanej przez dostawcę technologii dla kanadyjskiego regulatora CNRC w ramach procesu określanego mianem VDR (ang. Vendor Design Review). VDR to przedlicencyjny przegląd technologii unormowany w kanadyjskim systemie prawnym.

ORLEN posiada szeroki dostęp do potencjalnych lokalizacji SMR, doświadczenie inwestycyjne oraz w uruchamianiu nowoczesnych technologii w energetyce. Dzięki nawiązaniu współpracy z Synthos Green Energy i wyborze reaktorów BWRX-300, będzie możliwe szybsze i sprawniejsze wdrożenie tej technologii w Grupie.

– Przełomowa w tym obszarze była decyzja Ontario Power Generation (OPG) – jednej z największych firm energetycznych w Kanadzie, która już w 2022 roku rozpocznie prace nad budową elektrowni z reaktorem BWRX-300 – informuje biuro prasowe ORLENU.

Oznacza to, że pierwsza inwestycja w Polsce będzie projektem NOAK (Next of a Kind, czyli kolejnym tego typu), a projekt kanadyjski jako FOAK (First of a Kind – pierwszy tego typu) będzie projektem referencyjnym dla polskiego. Możliwe więc będzie wykorzystanie kanadyjskich doświadczeń w zakresie rozwoju, przygotowania procesu inwestycyjnego, licencjonowania, budowy i eksploatacji elektrowni jądrowej tego samego typu w Polsce.

Specjaliści podkreślają, że małe reaktory jądrowe są szansą dla krajowej gospodarki. GE Hitachi szacuje, że około 50 proc. wydatków związanych z ich budową może zostać w Polsce. Dotyczy to także kluczowych elementów całej elektrowni jak turbina i generator, części zbiornika reaktora, systemy hydrauliczne. Dzięki temu powstaną nowe miejsca pracy w atrakcyjnych sektorach gospodarki. Już zidentyfikowano blisko 300 polskich firm, które mają potencjał stać się częścią łańcucha dostaw przy budowie tych reaktorów.

Zgodnie ze strategią Grupy ORLEN i ambicjami osiągnięcia neutralności emisyjnej do 2050 roku, Koncern inwestuje w nisko- i zeroemisyjne, stabilne i innowacyjne moce wytwórcze energii elektrycznej.

Co istotne, mały reaktor o mocy ok. 300 MWe jest w stanie rocznie wytworzyć energię potrzebną do zasilania ok. 150-tysięcznego miasta, a więc wielkości np. Zielonej Góry. Szacowany koszt produkcji 1 MWh energii elektrycznej będzie docelowo o około 30 proc. niższy, niż w przypadku energii z gazu. Co równie ważne, pojedynczy reaktor modułowy o mocy około 300 MWe może zapobiec emisji do od 0,3 do 2,0 mln ton dwutlenku węgla rocznie, w zależności od rodzaju zastępowanego paliwa (np. węgla kamiennego lub brunatnego).

Modułowe reaktory jądrowe zapewniają też najwyższe standardy bezpieczeństwa. BWRX-300 posiada systemy bezpieczeństwa pasywnego, czyli mechanizmy uruchamiające samoistne inicjowanie się procedur chłodzenia, bez potrzeby angażowania w nie obsługi ludzkiej aż przez 7 dni. Tego typu rozwiązania umożliwiają bezpieczniejszą eksploatację i pozwalają na znacznie bardziej elastyczne podejście do lokalizacji reaktorów. Mogą się one znajdować na przykład w pobliżu niektórych zakładów przemysłowych. Do postawienia małego reaktora potrzeba niecałych 5 ha, co znaczy, że na takiej powierzchni, jaką zajmuje Stadion Narodowy w Warszawie, zmieściłyby się aż cztery takie reaktory.

Mały reaktor jądrowy wkrótce w Polsce? ORLEN ogłosił plany [FILM, ZDJĘCIA]