Czy w Płocku staną recyklomaty? Urząd miasta analizował, ale…

O sprawę recyklomatów zapytał radny Adam Modliborski. Jak przypomniał, z odpowiedzi urzędu miasta na jego ubiegłoroczną interpelację, w lutym 2020 roku wynikało, że miasto prowadzi w tej sprawie rozmowy.

– Pomysł ten został wprowadzony w Warszawie, mieszkańcy mogą do nich wrzucać plastikowe i szklane butelki oraz puszki, w zamian otrzymując ECO-punkty wymienne na nagrody – m.in. zniżki na kawę, bilety do kina, teatru. Recyklomaty w popularnych miejscach są opróżniane min. 2 razy dziennie oraz są monitorowane on-line – w zależności od danych potrzeb podejmowane są działania. Użytkownicy za pomocą aplikacji mobilnej ECO-Portfel mogą sprawdzić aktualny poziom napełnienia recyklomatu oraz ilość posiadanych punktów. Wystarczy uruchomić aplikację mobilną „ECO-Portfel” na smartfonie (dostępna w Google Play i App Store), zeskanować swój indywidualny kod na maszynie i wrzucać pojedynczo opakowania, a na koncie pojawią się ECO-punkty, które można wymienić na zniżki dostępne w ofercie –  napisał w interpelacji radny Adam Modliborski

Jak informuje wiceprezydent Piotr Dyśkiewicz, urząd miasta od marca ubiegłego roku faktycznie sprawdzał w płockich spółdzielniach i spółkach miejskich, czy byłyby zainteresowane ustawieniem na ich terenach recyklomatów. Zgodnie z ich odpowiedziami, wskazano 43 miejsca, a część pytanych deklarowała jedynie chęć uczestnictwa w programie, bez wskazywania lokalizacji.

Miasto chciało więc postawić jeden recyklomat na każdym osiedlu. Średni koszt zakupu takiego urządzenia to 55-75 tys. zł netto za sztukę. Do tych kwot należy doliczyć również koszty utrzymania i serwisu, wynoszące ok. 1,8 tys. zł netto za sieć recyklomatów do dwóch sztuk. Przy większej ilości koszt przekraczał ok. 1 tys. zł na sztukę urządzenia. Koszt zwiększa także opłata za energię elektryczną.

Nie koszt zakupu urządzeń jest jednak problemem. Po konsultacji z Przedsiębiorstwem Gospodarowania Odpadami w Płocku okazało się, że średnia roczna cena odpadów butelki PET w jednym kolorze to ok. 1,66 zł za kilogram. Pojemnik recyklomatu trzeba opróżnić po przyjęciu ok. 800 butelek (ok. 32 kg). Aby więc powstała sprasowana „kostka” odpadu, ważąca ok. 240 kg, należałoby opróżnić recyklomat aż 280 razy, i to przy założeniu, że znajdują się w nim tylko bezbarwne butelki. Koszt transportu automatycznie więc staje się wysoki.

Do tych kosztów trzeba doliczyć też segregację pozyskanych surowców z recyklomatów, czyli odseparowanie butelek kolorowych od bezbarwnych, aby uzyskać wyższy koszt sprzedaży.

– Z powyższej analizy jednoznacznie wynika, że przy obecnym stanie prawnym, koszt zakupu oraz późniejszy koszt obsługi recyklomatów (opróżnianie automatu w celu zgromadzenia określonej ilości transportowej odpadu – wielokrotność podjazdu) w stosunku do ceny sprzedaży jest niewspółmiernie wysoki. Te wszystkie koszty przełożyłyby się w konsekwencji na wzrost „opłaty śmieciowej” dla mieszkańca – wyjaśnia wiceprezydent Piotr Dyśkiewicz.

W jego opinii, aby ustawianie recyklomatów miało sens, Ministerstwo Klimatu i Środowiska musiałoby przyspieszyć prace nad przepisami, regulującymi Rozszerzoną Odpowiedzialność Producenta (ROP).

– W Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta, to produkujący produkty oraz opakowania do nich, będzie zobowiązany do partycypacji w kosztach segregacji, recyklingu oraz utylizacji odpadów, które powstały z jego produktu. W obecnej chwili za zagospodarowanie odpadów (od chwili zorganizowania selektywnej zbiórki „u źródła” po czynności wykonywane w instalacji) odpowiada gmina, a finansuje to mieszkaniec, poprzez opłatę za zagospodarowanie odpadami komunalnymi, jako ostateczny konsument i finalnie wytwórca odpadów – tłumaczy Piotr Dyśkiewicz.

Obecnie producenci i wprowadzający opakowania na rynek ponoszą bardzo niewielką opłatę w porównaniu z innymi krajami Europy. Nie zachęca to w żaden sposób producentów do odzysku, czy też ograniczenia ilości i rodzajów opakowań stosowanych do zabezpieczenia swojego produktu. Szacuje się, że udział producentów w kosztach gospodarowania odpadami z produktów winien wynieść co najmniej 80 proc. Dzięki temu opłaty ponoszone przez mieszkańca powinny być niższe, a gmina nie powinna mieć trudności ze zbytem surowców wtórnych powstałych na linii sortowniczej, gdyż w założeniu Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta ma za zadanie przydzielenie odpowiedzialności za odpady opakowaniowe i zwiększenie ich przydatności do recyklingu.

Nad takim projektem pracuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

– Jest to bardzo duży projekt, wymagający analiz, który zrewolucjonizuje obecny system. Na przeszkodzie stanęła również pandemia. Najdalej na początku 2021 r., chcemy zaprezentować schemat, propozycję zmian w ROP z towarzyszącym temu systemem kaucyjnym, którego jestem entuzjastą – powiedział wiceminister klimatu, Jacek Ozdoba.

Jak tłumaczył, jednym z elementów, które znajdą się w ustawie, będzie regulator, który ma działać przy Instytucie Ochrony Środowiska. Jego zadaniem będzie m.in. ustalanie opłat od wprowadzanych na rynek opakowań.

Ministerstwo planuje również wprowadzenie zasady, że cena będzie zależeć od ilości użytego w nim recyklatu – im będzie go więcej, tym cena będzie niższa. Cena ma zależeć również od tego, czy dany produkt jest bardziej lub mniej przyjazny środowisku. Jeśli opakowanie będzie mało ekologiczne, czyli trudniej będzie je później zagospodarować, opłata będzie wyższa.

Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta miałaby w pełni zafunkcjonować od 1 stycznia 2022 r.

Czy w Płocku staną automaty, w których butelki wymienimy na pieniądze? Miasto analizuje pomysł