Wyjątkowo mocna sztuka na Dzień Teatru w Płocku

W Teatrze Dramatycznym im. Jerzego Szaniawskiego w Płocku 28 marca o godz. 19.00 na Dużej Scenie odbędzie się premiera „Ubu Król, czyli Polacy” (Ubu Roi ou les Polonais) Alfreda Jarry’ego. Premierze towarzyszyć będzie instalacja plastyczna autorstwa Krzysztofa Małachowskiego.

Reklama

– Ależ ojcze Ubu, jeśli nie rozdasz pieniędzy, lud nie zechce płacić podatków – cytat ze sztuki.

Wystawienie spektaklu stanowi upamiętnienie Międzynarodowego Dnia Teatru. W części oficjalnej odbędzie się uroczyste wręczenie Srebrnych Masek przyznawanych przez Kapitułę Płockiego Towarzystwa Przyjaciół Teatru.

Tłumaczenia sztuki dokonał Tadeusz Boy-Żeleński, a za reżyserię spektaklu odpowiada Marek Mokrowiecki. Asystentem reżysera jest Magdalena Tomaszewska. Scenografię i kostiumy opracował Krzysztof Małachowski.

– Wszystko to jest bardzo piękne, ale nikt mnie nie słucha – cytat ze sztuki.

Za choreografię odpowiada Małgorzata Fijałkowska, a muzykę oraz opracowanie muzyczne przygotował Krzysztof Misiak.

Obsada

• Ubu – Łukasz Mąka
• Ubica – Magdalena Tomaszewska
• Rotmistrz Bardior – Adam Gradowski
• Kotys palotyn – Piotr Bała
• Piła palotyn – Dorota Cempura
• Żyron palotyn – Szymon Cempura
• Król Wacław – Krzysztof Bień
• Królowa Rozamunda – Barbara Misiun
• Byczysław – Aleksander Maciejczyk
• Generał Lacsy, Mikołaj Reński, Hamlet – Mariusz Pogonowski

– Grrówno! – cytat ze sztuki.

• Car Aleksy – Marek Walczak
• Michał Fiodorowicz – Bogumił Karbowski
• Kapitan okrętu – Szymon Cempura
• Woźny, Goniec, Cienie przodków, Lud – Paula Stępczyńska
• Głos wychodzący z grobowca Jana Zygmunta, Lud – Maja Rybicka
• Szlachta, Sędziowie, Fynansiści, Lud – Maja Rybicka, Katarzyna Wieczorek, Henryk Jóźwiak, Bogumił Karbowski, Mariusz Pogonowski

– Ja zmieniłem rząd i ogłosiłem w Dzienniku Ustaw, że się będzie płaciło dwa razy wszystkie podatki, a trzy razy te, które rząd naznaczy później. Przy tym systemie zrobię prędko majątek, wówczas pozabijam wszystkich i wyjadę – cytat ze sztuki.

• Stanisław Leszczyński – Henryk Jóźwiak
• Wieśniaczki – Paula Stępczyńska, Katarzyna Wieczorek
• Cała armia rosyjska – Maja Rybicka, Katarzyna Wieczorek, Henryk Jóźwiak, Bogumił Karbowski
• Cała armia polska – Katarzyna Wieczorek, Henryk Jóźwiak, Bogumił Karbowski, Mariusz Pogonowski oraz – Agnieszka Strzeszewska, Kamil Kernke, Andrzej Matuski, Jakub Soliwoda

Inspicjent: Aurelia Greń
Sufler: Diana Mąka

Ubu jest wśród nas

„Ubu Król, czyli Polacy” to jedna z najsłynniejszych sztuk z Polską w tle, i Polakami w tytule. Głównymi postaciami dramatu są Ubu i Ubica – upiorna para, którą cechuje zachłanność, niepohamowana żądza władzy i pieniądza – żądza wszechobejmująca każdy aspekt ich złowrogich planów.

– Można odnieść wrażenie, że jest to sztuka o samowładztwie, do którego prowadzi despotyzm, totalitaryzm i zamordyzm. Z drugiej zaś strony to ponadczasowa opowieść o czystej brutalnej ludzkiej zachłanności, nasycona gorzką i zjadliwą ironią – zaznacza Teatr Dramatyczny w Płocku.

– Psia twoja mać, niesłuszne prawo ma być gorsze niż słuszne? – cytat ze sztuki.

Sztuka osadzona jest w Polsce, „czyli nigdzie”, jak mówił Alfred Jarry w swoim wstępnym przemówieniu na prapremierze w roku 1896. Utwór piętnastoletniego wówczas autora okazał się proroczy. Mimo upływu lat wciąż fascynuje i inspiruje kolejne pokolenia twórców – opisuje Teatr Dramatyczny w Płocku.

Płocka inscenizacja sztuki „Ubu Król, czyli Polacy” w reżyserii Marka Mokrowieckiego to opis współczesnego archetypu władzy totalitarnej.

– Uniwersalny, pierwotny wzorzec postaci, który cechuje każdą nieświadomą zbiorowość, ukazany jest w sposób groteskowy, gdzie splatają się komizm z tragizmem, piękno z brzydotą charakterów. Bo tacy są główni bohaterowie, Tata Ubu i jego żona Mama Ubica, dążąca do władzy i bogactwa para – odnotowuje Teatr Dramatyczny w Płocku.

Reżyser szuka w głównych postaciach analogii do współczesnego totalitaryzmu jako potwornej, płodnej idei, która degraduje porządek świata.

– Wracam do „Ubu…” po 31 latach. Po co, dlaczego? „Odgrzewany kotlet”? Brak pomysłu na „coś innego”? Sentyment do pierwszych burzliwych moich lat w płockim Teatrze? Pamiętam jak na pierwszym roku studiów reżyserskich prof. Evžen Sokolovsky, na którymś z seminariów zadał nam pytanie „Co się dzisiaj dzieje na świecie?” Niewielu z nas zatopionych w nauce potrafiło odpowiedzieć na to proste z pozoru pytanie. A działo się. Zestrzelono poprzedniego dnia samolot z Lumumbą… gdzieś daleko jakaś junta wojskowa… Slavia Praha wygrała mecz i tak dalej – Marek Mokrowiecki.

– Powiem wam tedy, panowie, że fynanse idą nieźle. … Wszędzie widzi się płonące domy i ludzi uginających się pod ciężarem naszych fynansów – cytat ze sztuki.

– Świat wokół „moli książkowych” w jakiś niewyczuwalny sposób toczył się w swoim ustalonym rytmie, od czasu do czasu wstrząsany paroksyzmami… Teraz historia, która, jak wieszczono kilkadziesiąt lat wcześniej, skończyła się, gwałtownie przyspieszyła. Z magmy zastoju wynurza się znowu Ubu. W 1995 roku, to była praca nad tekstem niosącym uniwersalne przesłanie. W 2026 roku zmierzenie się z tekstem boleśnie aktualnym – Marek Mokrowiecki.

Płockie inspiracje sztuką

„Ubu” był przez kilkadziesiąt lat motywem przewodnim twórczości Franciszki Themerson. W 1951 nakładem wydawnictwa jej i jej męża (Gaberbocchus Press) ukazuje się pierwsze angielskie wydanie „Ubu roi” w tłumaczeniu Barbary Wright i z ilustracjami Franciszki Themerson.

Themerson zaprojektowała też maski i lalki do spektaklu Michaela Maschke z 1964 roku. Scenografia do tego przedstawienia pokazywana była w październiku 2013 r. na wystawie w Muzeum Żydów Mazowieckich w Płocku.

– Jestem całkowicie skłonny zostać świętym człowiekiem, chcę być biskupem i widzieć swoje imię w kalendarzu – cytat ze sztuki.

Komiks Franciszki Themerson o Ubu pochodzi z roku 1970. Historia składa się z 90 rysunków rysowanych różnymi technikami – grubą kreską tuszem, cienkim piórkiem lub długopisem.

– Gdyby nie było Polski, nie byłoby Polaków! – cytat ze sztuki.