Unikatowy pochówek sprzed 9 tys. lat odkryty pod Inowrocławiem [FILM]

Niezwykłe znalezisko podczas budowy gazociągu

Przed długim weekendem w Orłowie pod Inowrocławiem, podczas prac ziemnych związanych z budową gazociągu Polskiej Spółki Gazownictwa (PSG) na trasie Latkowo-Wrzosy, archeolodzy dokonali niezwykłego odkrycia. W trakcie badań odsłonięto znakomicie zachowany zbiorowy pochówek czterech osób: mężczyzny, dwóch kobiet i dziecka.

Reklama

Znalezisko, datowane na okres mezolitu (ok. 8000–7000 lat p.n.e.), ma charakter intencjonalny i jest wyjątkowe w skali Europy. Układ ciał wskazuje na rytualny charakter pochówku – zmarli obejmują się wzajemnie, głowy mają zwrócone ku sobie, a dziecko spoczywa między dorosłymi. Na szkieletach zachowały się także ślady ochry, co sugeruje obecność obrzędów symbolizujących życie i krew.

– Jeżeli nasze datowanie terenowe się tutaj potwierdzi, będzie to pierwszy pochówek zbiorowy mezolityczny w Polsce – mówi Piotr Alagierski, Kierownik terenowej części badań archeologicznych z Pracowni Architektonicznej Alagierscy. – Szereg faktów terenowych, które tutaj ustaliliśmy, przemawiają za takim datowaniem, w tym między innymi brak czarnoziemu powszechnie tu występującego na stanowisku i w młodszych obiektach – wyjaśnia.

Rzadkość na skalę międzynarodową

Eksperci podkreślają, że podobne znaleziska z tego okresu są wyjątkowo rzadkie. Jak wyjaśniają archeolodzy, brak ceramiki, brak inwentarza neolitycznego i brak czarnoziemu w samej jamie grobowej potwierdzają, że mamy do czynienia z jednym z najstarszych i najlepiej zachowanych zbiorowych pochówków w Polsce.

– Nasza wiedza o wierzeniach ludzi z epoki mezolitu jest fragmentaryczna, a takie odkrycia pozwalają lepiej zrozumieć ich rytuały i życie codzienne – podkreślają badacze.

Dla porównania, najstarsze piramidy w Egipcie powstały dopiero około 2650 roku p.n.e., co pokazuje, jak odległy w czasie jest kontekst znaleziska z Orłowa.

– Warto podkreślić także, że jest to taka modelowa inwestycja, ponieważ na każdym etapie zarówno inwestor, jak i wykonawca dba o zabezpieczenie zabytków archeologicznych w terenie – zaznacza Piotr Alagierski.

Mezolit – czas wielkich zmian

Mezolit, czyli środkowa epoka kamienia, przypadająca w Polsce na okres ok. 9500-5500 lat p.n.e., był czasem przełomowym. To wtedy ludzie przechodzili z gospodarki łowiecko-zbierackiej na pierwsze prymitywne formy rolnictwa.

Zmiany klimatyczne po ostatnim zlodowaceniu doprowadziły do rozwoju gęstych lasów, jezior i bagien, co wymusiło nowe sposoby życia i dostosowania się do środowiska. Odkrycie z Orłowa dostarcza więc nie tylko wiedzy o wierzeniach, ale także o warunkach życia w tamtym okresie.

Inwestycja a ochrona dziedzictwa

Budowa gazociągu na trasie Latkowo-Wrzosy odbywa się pod ścisłym nadzorem konserwatorskim. Zgodnie z procedurą, każda inwestycja na terenach potencjalnie bogatych w zabytki wymaga uzyskania decyzji konserwatora, który określa warunki prowadzenia prac i często nakłada obowiązek nadzoru archeologicznego.

– Jako inwestor musimy uzyskać pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych i zatrudnić specjalistów. Każde odkrycie zabezpieczamy, dokumentujemy i, jeśli to konieczne, poddajemy szczegółowym badaniom – wyjaśnia dr Szymon Paweł Moś, członek zarządu Polskiej Spółki Gazownictwa. – Dbałość o dziedzictwo historyczne jest dla naszej spółki priorytetem. Deklarujemy pełną współpracę z instytucjami naukowymi w celu prawidłowego zabezpieczenia tego wyjątkowego znaleziska oraz jego dalszej ekspozycji.

Pochówkiem z Orłowa zajmą się teraz antropolodzy z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

– W ramach prowadzonych prac i podjętego nadzoru archeologicznego na budowie odkryliśmy na strefie archeologicznej Orłowo 44 znalezisko z epoki mezolitu, datowane na 8-7 tys. lat przed naszą erą. Z tego co dotychczas ustalono, jest to znalezisko wyjątkowe na skalę europejską – dodaje Radosław Jankowiak,
Kierownik Projektu w Polska Spółka Gazownictwa.

Gazociąg w budowie

Znalezisko nie wpłynęło na harmonogram inwestycji. Budowa gazociągu wysokiego ciśnienia DN300 Latkowo-Wrzosy, realizowanego w ramach projektu „Poprawa bezpieczeństwa energetycznego aglomeracji bydgoskiej”, ma zakończyć się w 2027 roku.

Nowy gazociąg o długości 52 km zastąpi istniejącą instalację DN150 i pozwoli zwiększyć niezawodność dostaw gazu, umożliwiając dalsze przyłączanie odbiorców w Bydgoszczy oraz kilkunastu okolicznych gminach. Wartość inwestycji wynosi 150 mln zł netto, a projekt jest współfinansowany ze środków unijnych w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.

Źródło: Intranet ORLENU – wewnętrzny serwis informacyjny dla pracowników Grupy ORLEN