Polaków ubywa, a polskie społeczeństwo się starzeje. Są ostateczne wyniki spisu powszechnego

Według ostatecznych wyników Narodowego Spisu Powszechnego, w 2021 liczba ludności Polski liczyła 38 mln 36 tys. 118 osób i była tym samym mniejsza o 1,2 proc. (o 475.706 osób) w porównaniu z wynikami spisu z 2011 roku.

Reklama

Polacy przenoszą się na wieś

Spis powszechny pozwolił na sprawdzenie struktury Polaków pod kątem płci. Na dzień 31 marca 2021 r. wśród ponad 38 mln osób, mężczyźni stanowili 48,3 proc. populacji, a kobiety 51,7 proc. W porównaniu z wynikami NSP z 2011 roku, liczba kobiet uległa zmniejszeniu o 220.730 osób (tj. 1,1 proc.), a mężczyzn – o 254.976 (tj. 1,4 proc.).

Nadal zdecydowana większość Polaków mieszka w miastach, choć przez ostatnich 10 lat więcej osób wybrało mieszkanie na wsi. W 2021 r. ludność miejska stanowiła 59,8 proc. ogółu ludności, a na wsi mieszkało 40,2 proc. Dziesięć lat wcześniej proporcje te wynosiły odpowiednio – 60,8 proc. (miasto) i 39,2 proc. (wieś).

Największym województwem pod względem liczby ludności w 2021 r. nadal było województwo mazowieckie, liczące 5.514.699 mieszkańców, co stanowi 14,5 proc. ogółu ludności kraju. To właśnie w naszym województwie odnotowano największy przyrost liczby ludności, tj. o 246.039 osób. Kolejnym pod względem liczby ludności jest województwo śląskie, liczące ponad 4,4 mln osób (11,6 proc. ogółu ludności kraju). W tym województwie jednak odnotowano spadek liczby ludności o nieco ponad 227.416 osób.

Spośród 2.477 gmin funkcjonujących w Polsce, w ubiegłym roku spadek liczby ludności w stosunku do wyników z 2011 r. miał miejsce w 1.776 gminach, w tym w 1.181 gminach ubytek ludności wyniósł powyżej 5 proc., a w 397 powyżej 10 proc.

– Większość gmin, które odnotowały duży spadek liczby ludności (powyżej 10%) znajduje się na terenach tzw. „ściany wschodniej”. Szczególna koncentracja tego typu gmin ma miejsce w województwie podlaskim (stanowią one blisko połowę gmin – aż 48% w województwie), w południowej części województwa lubelskiego, obszarach przy granicy z Rosją, wschodniej części Pomorza Zachodniego oraz terenach górskich w południowej części kraju – wyjaśnia Główny Urząd Statystyczny.

Dobra sytuacja demograficzna ma miejsce natomiast w województwach: małopolskim, pomorskim, wielkopolskim oraz centralnej części województwa mazowieckiego (aglomeracja warszawska wraz z przyległymi gminami).

– Największym przyrostem ludności charakteryzowały się przede wszystkim gminy położone w bezpośrednim sąsiedztwie największych ośrodków miejskich, co wynika z siły przyciągania wielkich aglomeracji jako atrakcyjnych rynków pracy. Nadmienić jednak należy, że proces suburbanizacji dotyczy również miast średniej wielkości – tłumaczy GUS.

Podkreśla jednocześnie, że większość głównych ośrodków miejskich odnotowuje spadek populacji. Spośród 37 miast liczących powyżej 100 tysięcy mieszkańców, jedynie w ośmiu wystąpił wzrost liczby ludności (Zielona Góra, Warszawa, Rzeszów, Wrocław, Kraków, Gdańsk, Opole i Białystok). Pozostałe miasta wojewódzkie odnotowały ubytki, w tym największe miały miejsce w Katowicach i Łodzi (ubytek około 8 proc.), następnie w Kielcach i Bydgoszczy.

Starzejemy się, jako społeczeństwo

Porównanie wyników spisów z 2011 i 2021 roku pokazuje także szybki proces starzenia się ludności, który ma miejsce obecnie w Polsce. W 2011 r. odsetek osób w wieku 65 i więcej lat był wyższy, niż 20 proc. w zaledwie 51 gminach (tj. około 2 proc.). Gminy te były położone przede wszystkim w województwie podlaskim oraz lubelskim.

W 2021 r. liczba gmin z udziałem osób starszych przekraczającym 20 proc. wzrosła dziesięciokrotnie, stanowiły one już ponad 1/5 wszystkich gmin w Polsce. Najmłodsze demograficznie były obszary położone na Pomorzu i w Małopolsce. W tych województwach było stosunkowo niewiele gmin z wysokim odsetkiem osób w wieku 65 i więcej lat.

– Warto zaznaczyć, że w 2011 r. liczba gmin, gdzie udział osób w wieku 65 lat i więcej nie przekraczał 10%, wynosiła aż 221. Dziesięć lat później takich gmin pozostało zaledwie siedem. Najniższy odsetek osób starszych odnotowano w gminie Kleszczewo (pow. poznański, woj. wielkopolskie) – 8,9%, a także w gminie wiejskiej Komorniki (pow. poznański, woj. wielkopolskie) – 9,1% oraz gminie wiejskiej Stawiguda (pow. olsztyński, woj. warmińsko-mazurskie) – 9,3% – informuje GUS.

Więcej mieszkań powstaje w miastach

Zgodnie z wynikami NSP 2021, na terenie kraju usytuowanych było ponad 15,2 mln mieszkań, co oznacza, że przez 10 lat ich liczba zwiększyła się o ponad 1,73 mln, tj. o 12,8 proc. Mieszkania zlokalizowane były w ponad 6,8 mln budynków, a ich liczba w analizowanym okresie wzrosła o blisko 760 tys. budynków, tj. o 12,6 proc.

Więcej mieszkań i budynków powstało w miastach – ich liczba wzrosła w porównaniu z NSP 2011 o 13,4 proc. (tj. o ponad 1,22 mln mieszkań) i wyniosła blisko 10,33 mln mieszkań, podczas gdy na wsiach o 11,6 proc. (tj. o niespełna 510 tys. mieszkań) i wyniosła prawie 4,9 mln mieszkań. Liczba budynków w miastach wzrosła w analizowanych okresie o 13,3 proc. (tj. o blisko 303 tys. budynków) i wyniosła blisko 2,6 mln budynków. Na obszarach wiejskich liczba budynków wzrosła o 12,1 proc. (tj. o blisko 457 tys. budynków) i wyniosła blisko 4,22 mln budynków.

W okresie 2011–2021 największy przyrost mieszkań odnotowano w województwach: pomorskim (19,8%) i małopolskim (19,3%), a także w województwach: wielkopolskim, dolnośląskim i mazowieckim – o ponad 17%. Najmniej mieszkań natomiast przybyło w województwach: opolskim (4,9%), świętokrzyskim (6,3%), łódzkim (6,6%) oraz śląskim (6,9%).

Jednocześnie w okresie międzyspisowym największy przyrost budynków z mieszkaniami odnotowano w województwach: pomorskim (20,7%), dolnośląskim (19,3%) i wielkopolskim (17,8%). W odniesieniu do istniejącego zasobu najmniej budynków przybyło w województwach: lubelskim (4,8%), świętokrzyskim (5,8%), opolskim (6,2%) oraz podlaskim (6,4%).

Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021 został przeprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od 1 kwietnia do 30 września 2021 r., według stanu na dzień 31 marca 2021 r.