Niebezpieczne fajerwerki

Co roku słyszymy o wypadkach, związanych z nieodpowiednim użytkowaniem fajerwerków. Niestety, najczęściej ofiarami są dzieci i młodzież, którym brakuje wiedzy i wyobraźni o możliwych konsekwencjach. Straż Miejska i Państwowa Straż Pożarna przygotowały krótki poradnik na ten temat. 

Kilka podstawowych informacji na temat materiałów pirotechnicznych

Reklama

Materiały pirotechniczne są mieszaninami substancji utleniających i palnych, które w połączeniu z różnymi substancjami dodatkowymi dają określone efekty (cieplny, świetlny, barwny, dymny, dźwiękowy, odrzutowy) w wyniku spalania.

Spalanie niektórych materiałów pirotechnicznych może w odpowiednich warunkach przekształcić się w wybuch. W związku z powyższymi cechami, materiały pirotechniczne mogą być zaliczane do materiałów wybuchowych. Większość wyrobów pirotechnicznych jest wrażliwa na płomień, wysoką temperaturę oraz bodźce mechaniczne. Towary te stwarzają przez to poważne niebezpieczeństwo, nawet przy prawidłowym obchodzeniu się z nimi.

Sprzedaż i używanie
Zagadnienie sprzedaży i używania materiałów pirotechnicznych uregulowane zostało w ustawie z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o materiałach wybuchowych do użytku cywilnego oraz w ustawie z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym.

Przepisy, dotyczące obrotu znajdują się w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 lipca 2003 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy produkcji, transporcie wewnątrzzakładowym oraz obrocie materiałów wybuchowych, w tym wyrobów pirotechnicznych oraz rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r. Nr 109, poz. 719).

Gdzie należy zaopatrywać się w fajerwerki ?

Ustawodawca bardzo rygorystycznie określa warunki, jakie musi spełniać pod względem ochrony przeciwpożarowej, przechowywanie i obsługi podmiot chcący prowadzić sprzedaż materiałów pirotechnicznych. Warunki ustawy mogą być spełnione tylko w wyspecjalizowanych punktach, mających odpowiednie zaplecze magazynowe i spełniających wszelkie wymogi ochrony przeciwpożarowej. Dopuszcza się sprzedaż fajerwerków w centrach handlowych czy sklepach wielobranżowych, jednakże pod warunkiem spełnienia pewnych wymogów, a mianowicie:

• sprzedaż winna odbywać się na stoiskach z obsługą, gdzie towar podaje klientowi tylko uprawniony sprzedawca,
• wyroby takie winny być posortowane w sposób widoczny, wg klas dopuszczenia do sprzedaży 1.4 G i 1.4 S,
• stoisko powinno być wyposażone w sprzęt gaśniczy oraz tablice informacyjne o zakazach otwierania opakowań na terenie obiektu, wnoszenia tych wyrobów do innych części obiektu oraz użytkowania fajerwerków w obiektach i jego sąsiedztwie.

Oznakowanie na opakowaniu

Każdy wyrób z grupy pirotechniki widowiskowej, na który nie jest wymagana koncesja, musi posiadać na opakowaniu:

• znak literowy NWP (nie wymaga uzyskania pozwolenia na nabywanie, używanie i przechowywanie),
• instrukcję przechowywania i używania w języku polskim.

Skoro korzystanie z materiałów pirotechnicznych jest nieuniknione, należy  przestrzegać pewnych zasad bezpieczeństwa:

• zakup fajerwerków może dokonać tylko osoba pełnoletnia
• należy je przechowywać w miejscach suchych, z dala od źródeł ciepła i bez dostępu do nich dzieci,
• przed użyciem należy dokładnie przeczytać instrukcję użytkowania,
• odpalanie fajerwerków musi odbywać się wyłącznie pod nadzorem trzeźwej osoby pełnoletniej, z zachowaniem szczególnej ostrożności,
• nie należy używać niewybuchów oraz uszkodzonych materiałów pirotechnicznych,
• fajerwerków nie wolno „odpalać” z ręki, na balkonie, z okna czy z dachu pokrytego papą, najlepiej wybrać w tym celu gładką powierzchnię, aby fajerwerki nie przewróciły się,
• jeśli po odpaleniu fajerwerku i wypaleniu lontu okaże się, że nie eksplodowały, nie należy do niego podchodzić, aby sprawdzić co się stało,
• huk petard niepokoi nie tylko ludzi, ale także zwierzęta, szczególnie psy, zadbajmy, więc, by nasze czworonogi nie zakłócały spokoju innym i nie były narażone na odgłosy wybuchów,
• nie wolno używać materiałów pirotechnicznych w pomieszczeniach zamkniętych, gdyż wypuszczony fajerwerk będzie odbijał się od ścian i może dojść do zapalenia włosów lub garderoby, a wybuch może spowodować uszkodzenie słuchu,
• fajerwerki należy używać tylko i wyłącznie na otwartej przestrzeni,
• odpalając fajerwerki nie można ich ustawiać w stronę zabudowań,
• nie wolno rzucać fajerwerków w miejsca, gdzie przebywają lub mogą przebywać ludzie, gdzie stoją samochody, w kierunku stacji paliw i zbiorników z łatwo palnymi substancjami.

Wszyscy musimy pamiętać, że środki pirotechniczne są materiałami wybuchowymi o wysokiej temperaturze spalania się i dużym polu rażenia w momencie wybuchu. Wypuszczając petardę lub fajerwerk, trzeba przewidzieć tor lotu i miejsce upadku. Bawiąc się tak niebezpieczną zabawką, bierzemy na siebie odpowiedzialność za szkody, które może ona wyrządzić.

Tak jak w latach ubiegłych, tak i w tym sezonie sylwestrowych szaleństw strażnicy miejscy będą reagowali na wszelkie przypadki nieprawidłowości w nabywaniu i używaniu materiałów pirotechnicznych (tzw. fajerwerków), a w szczególności sprzedaży fajerwerków osobom nieletnim, odpalania fajerwerków przez nieletnich oraz zakłócania ciszy i porządku publicznego. Straż Miejska wspomagać będzie Państwową Straż Pożarną oraz Policję podczas kontroli obrotu tymi materiałami, w zakresie przypisanym uprawnieniom strażnikom miejskim (kontrolować będziemy pozwolenie na działalność gospodarczą, zgodę właściciela terenu na prowadzenie sprzedaży a także uwidocznienie ceny towarów, instrukcji w języku polskim na opakowaniu).

Odpowiedzialność prawna

• Sprzedaż materiałów pirotechnicznych dozwolona jest tylko osobom pełnoletnim. Naruszenie tej normy jest przestępstwem, zagrożonym karą pozbawienia wolności do 2 lat – ujawniony przypadek strażnik miejski przekazuje Policji,
• Nielegalne używanie petard traktowane jest jako wykroczenie przeciwko porządkowi i spokojowi publicznemu (art. 51 Kodeksu Wykroczeń). Art. 51 § 1: Kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym – podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

Sankcje prawne dla osoby powyżej 17. roku życia:

• mandat karny wg taryfikatora w wysokości od 100 do 500 zł
• wniosek o ukaranie do sądu – grzywna do 5 000 zł.

Sankcje prawne wobec osób poniżej 17. roku życia, używających materiałów pirotechnicznych, sprowadzają się do poinformowania rodziców o zachowaniu dziecka. Jeśli pouczenie opiekunów nieletniego nie przynosi rezultatów wówczas sprawa kierowana jest do sądu rodzinnego oraz do szkoły.

autorzy: insp. Jolanta Głowacka, Rzecznik Prasowy Straży Miejskiej w Płocku oraz st. kapitan Jacek Starczewski, Rzecznik Prasowy Komendanta Miejskiego PSP w Płocku