„Nie bądźmy obojętni”. W Gąbinie debatowano o roli świadka przemocy domowej

Organizatorem debaty była Komenda Miejska Policji w Płocku przy udziale partnerów: Zespołu Szkół imienia Stanisława Staszica w Gąbinie oraz Stowarzyszenia „Razem Możemy Więcej”. W spotkaniu udział wzięli przedstawiciele samorządów, instytucji pomocowych i uczniowie szkoły. Obecny był m.in. wicestarosta płocki Waldemar Zawadzki, dyrektorzy placówek oświatowych oraz przedstawiciele Młodzieżowej Rady Powiatu

Debatę rozpoczął prowadzący spotkanie starszy aspirant Krzysztof Kruk z Komendy Miejskiej Policji w Płocku, który podkreślił, że rozmowa o przemocy to nie jednorazowe wydarzenie, a początek działań, które będą kontynuowane.

– Razem możemy więcej, dlatego na dzisiejszej debacie porozmawiamy o roli świadka, o przemocy domowej. Już w tym momencie chciałbym Państwa zaprosić na ewaluację debaty, która odbędzie się w ciągu 12 miesięcy, żeby poinformować, jakie przedsięwzięcia przeprowadziliśmy i jaki one odniosły skutek – powiedział.

Nie możemy być obojętni

Komendant Komisariatu Policji w Gąbinie, podinsp. Grzegorz Grabowski, zwrócił uwagę, że przemoc to problem obecny w każdej społeczności – niezależnie od statusu materialnego czy wykształcenia.

– Przemoc domowa jest i często. Nie ma grupy społecznej, której to nie dotyczy. My, jako społeczeństwo nie możemy być obojętni na to, co się wokół nas dzieje – mówił.

Jak zaznaczył, policja interweniuje niemal codziennie, ale bez sygnałów od świadków nie jest w stanie dotrzeć do wszystkich potrzebujących.

– My tak naprawdę nie wiemy, co się dzieje w innych domach. Skupiamy się na tym, co nam zostanie przekazane – podkreślił.

Gospodarz o edukacyjnej odpowiedzialności

Dyrektor szkoły Jadwiga Milewska podkreśliła, że zjawisko przemocy domowej nie jest nowe, ale wciąż realne i bolesne:

– Mamy XXI wiek… A ta przemoc nie zginęła. W dalszym ciągu jest i mam wrażenie, że tej przemocy jest jeszcze więcej, niż było – mówiła dyrektor ZS im. S. Staszica w Gąbinie.

Przypomniała również swoje doświadczenie w badaniu spraw, dotyczących przemocy wobec kobiet:

– W roku 1997 napisałam pracę magisterską na temat przemocy wobec kobiet. I uwierzcie mi Państwo, że nie miałam wtedy żadnego problemu ze znalezieniem 100 przypadków wyroków prawomocnych.

Zdaniem dyrektor, szkoła pozostaje pierwszą linią wsparcia młodych ludzi, którzy często doświadczają przemocy w domach:

– Chcielibyśmy wszyscy razem podnieść nasz głos, który będzie głosem solidarności i siły. Razem mówimy: „nie” przemocy.

Statystyki powiatu: problem jest realny

Małgorzata Struzik – dyrektor Wydziału Edukacji, Kultury i Spraw Społecznych w Starostwie Powiatowym w Płocku poinformowała, że w gminach powiatu prowadzonych jest wiele niebieskich kart, a przemoc najczęściej dotyka kobiet, dzieci, osób zależnych.

– Najwięcej niebieskich kart jest na terenie gmin Bielsk, Stara Biała i Gąbin. To poważny problem społeczny – podkreśliła.

Psychologia przemocy – dlaczego sprawcy krzywdzą najbliższych?

O przyczynach przemocy i mechanizmach, które ją napędzają, opowiedziała Elżbieta Młodziejewska, prezes stowarzyszenia „Razem Możemy Więcej”, terapeutka i ekspertka w zakresie przeciwdziałania przemocy.

Zwróciła uwagę m.in. na różnice między konfliktem, agresją a przemocą oraz na rolę emocji – szczególnie źle wyrażonej złości. Wyjaśniła również, dlaczego sprawcy powtarzają destrukcyjne wzorce.

– Tak naprawdę my mamy problem z tą złością. Bo złość, taka źle wyrażona, może przejść przez konflikt i w zachowanie przemocowe – podkreślała.

Wyjaśniła, że gdy mówimy o przemocy, trzeba uwzględniać także przewagę jednej osoby nad drugą, na przykład gdy rodzic bije dziecko, które nie ma szans podjąć działań, żeby się obronić.

– Sprawcy przemocy bardzo często w dzieciństwie byli po drugiej stronie. To odreagowanie, ale też pozory siły: skoro byłem słaby jako dziecko, teraz będę silny jako dorosły – wskazywała z kolei Iwona Szkopek, kierownik Ośrodka Interwencji Kryzysowej MOPS w Płocku.

Podkreśliła także, że brak świadomości i kulturowe przyzwolenie wciąż sprzyjają przemocy.

Debata – jaka jest rola świadka przemocy?

Na zakończenie spotkania odbyła się debata, w której udział wzięli m.in. uczniowie Staszica. Mówili o tym, jak reagować, kiedy przemoc dotyka kolegów.

– Jeżeli ktoś w domu doświadcza przemocy, nie można zostawiać go samego. Można iść z nim razem zgłosić to dorosłym czy na policję, kiedy sam nie da rady – powiedział Piotr. – Bardzo ważne jest poinformowanie osoby dorosłej: pedagoga, nauczyciela, dyrektora albo nawet kogoś z rodziny. Policja zawsze pomoże – dodała jego koleżanka.

Julita Adamska, nauczycielka Staszica, przekonywała, że młodzież musi otrzymać narzędzia do reagowania.

– Młodzi ludzie muszą wiedzieć, że będąc świadkiem przemocy, też ponoszą odpowiedzialność. Ich reakcja ma znaczenie – zaznaczyła.

Dodała, że szkoła uczestniczy w programach profilaktycznych, tworząc bezpieczną przestrzeń, w której uczniowie mogą mówić o problemach rówieśniczych i rodzinnych.

Głos zabrały także seniorki – mieszkanki gminy Gąbin, które wskazały, jak trudno jest czasem zgłaszać przemoc w małych miejscowościach.

– Może być zagrożeniem to, że sprawca dowie się, kto zgłosił. Ale trzeba reagować, nawet jeśli jest się świadkiem pośrednim – mówiła jedna z nich.

Na temat barier w zgłaszaniu przemocy wypowiedziała się również – zaproszona do udziału w debacie – dziennikarka i redaktor naczelna „PetroNews”, Agnieszka Stachurska.

– Wiele osób nie chce zgłaszać przemocy u sąsiadów czy znajomych, bo nie chcą później zeznawać na policji czy przed sądem. Dużym problemem jest także zanik empatii. Żyjemy w pośpiechu, nie znamy już swoich sąsiadów. W naszej kulturze często uważamy też, że to nie nasza sprawa – zauważyła.

Zaapelowała jednak o odwagę, która jest ważna zarówno u świadków przemocy, jak i osób, które przemocy doświadczają.

– Przemoc bardzo lubi ciemność. Jeśli wejdziemy z latarką, którą jest zgłoszenie przemocy, odbierzemy jej siłę rażenia. I chciałabym dać takie przesłanie osobom, które doznają przemocy, że zazwyczaj sprawcy mają ogromny problem ze sobą. I najczęściej są po prostu tchórzami, bo jeżeli ktoś wyżywa się na innych osobach, słabszych od siebie, czy to fizycznie, czy psychicznie, to jest tchórzem. I jeżeli my to sobie uświadomimy, to będziemy czuć się silniejsi psychicznie, że mamy środki, którymi możemy działać, żeby ta osoba przestała tę przemoc stosować wobec innych – podsumowała.

Każdy może przerwać krąg przemocy

Na zakończenie prowadzący debatę starszy aspirant Krzysztof Kruk przypomniał, że świadek jest często jedyną osobą, która może pomóc ofierze.

– Nie ma złotego środka. Ale każdy z nas ma w sobie tę moc, żeby przerwać krąg przemocy. Czasem wystarczy zapukać do drzwi albo zadzwonić na 112 – mówił.

Debata w Gąbinie ma zostać powtórzona po roku by sprawdzić, czy wspólne wnioski przełożyły się na realne działania. Organizatorzy liczą, że dzięki takim spotkaniom coraz więcej osób będzie miało odwagę reagować, gdy przemoc dzieje się tuż obok.