Groźne ukąszenie kleszcza. Borelioza i zapalenie mózgu coraz częstsze!

Choć mają zaledwie kilka milimetrów i trudno je dostrzec, mogą wywołać choroby prowadzące do poważnych problemów neurologicznych czy kardiologicznych. Kleszcze znów są aktywne – a dane Narodowego Funduszu Zdrowia pokazują, że liczba zakażeń na Mazowszu niepokojąco rośnie.

Sezon w pełni – kleszcze atakują

Jak informuje NFZ, tylko w 2024 roku lekarze podstawowej opieki zdrowotnej udzielili pomocy ponad 98 tysiącom pacjentów z chorobami odkleszczowymi. Z tego aż 62 tysiące to przypadki boreliozy – groźnej choroby bakteryjnej, która nieleczona prowadzi m.in. do zapalenia stawów, problemów neurologicznych czy powikłań sercowych.

Najwięcej zachorowań odnotowuje się w okresie wakacyjnym.

Reklama

– W ubiegłym roku, od czerwca do sierpnia, blisko 43 tysiące osób zgłosiło się do lekarza POZ z chorobą odkleszczową – podkreśla Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji NFZ.

Mazowsze: niepokojący wzrost przypadków

Mazowiecki Oddział NFZ zwraca uwagę na stały wzrost liczby pacjentów z chorobami odkleszczowymi.

– W 2022 roku zdiagnozowano u nas 89 przypadków kleszczowego zapalenia mózgu, w 2023 było ich 151, a w 2024 już 185 – mówi Piotr Kalinowski z mazowieckiego NFZ.

Równie niepokojące są dane dotyczące boreliozy. W 2022 roku leczono niemal 13 tys. chorych, a w latach 2023-2024 już ponad 15,5 tys. zakażonych.

Ukąszenie – nie boli, ale może zabić

Kleszcze najczęściej bytują w trawie, krzewach i wilgotnych zagajnikach. Ich ukąszenie nie boli, dlatego łatwo je przeoczyć. Tymczasem największe ryzyko zakażenia krętkami Borrelia (odpowiedzialnymi za boreliozę) występuje po 36 godzinach od wkłucia.

Szybkie usunięcie pasożyta jest kluczowe. Pomocne mogą być specjalne narzędzia dostępne w aptekach.

Jak rozpoznać zakażenie?

W ciągu 1-6 tygodni w miejscu ugryzienia przez kleszcza może się pojawić:

• rumień wędrujący – zmiana o kształcie owalnym, która w miarę upływu czasu się powiększa (na ogół ma kształt obrączkowaty, jednak czasami może mieć inną postać lub w ogóle nie wystąpić)
• gorączka
• zmęczenie
• bóle głowy
• uczucie rozbicia.

WAŻNE! Uważnie obserwuj swoje samopoczucie i wygląd skóry po ugryzieniu. Samoistne zniknięcie rumienia wędrującego nie oznacza wyzdrowienia.

Co zrobić kiedy kleszcz pozostanie w skórze?

W sytuacji, w której w trakcie usuwania kleszcza pozostanie duży fragment jego ciała np. główka, należy zgłosić się do lekarza. Mniejsze fragmenty kleszcza, które w trakcie usuwania pozostaną pod skórą z reguły nie zwiększają ryzyka zakażenia, wówczas wystarczy umycie i dezynfekcja rany.

Według dr Agnieszki Jankowskej-Zduńczyk nieprawidłowe usuwanie kleszczy zwiększa ryzyko zakażenia drobnoustrojami chorobotwórczymi.

Dlatego pamiętaj, by kleszcza:

• nie wyciągać „gołymi” palcami
• nie rozgniatać
• nie wyciskać
• nie wykręcać
• nie przypalać
• nie smarować tłustymi substancjami lub innymi chemikaliami np. kosmetykami do ciała, oliwą z oliwek
• nie usuwać igłą.

Jak się chronić?

NFZ przypomina:

• noś długie ubrania w lasach i na łąkach,
• stosuj repelenty,
• po powrocie dokładnie obejrzyj ciało, zwłaszcza zgięcia kolan, pachwiny, kark i uszy,
• w razie ukąszenia – natychmiast usuń kleszcza i obserwuj miejsce przez kilka dni.

Więcej informacji oraz praktyczne porady, jak rozpoznać objawy chorób odkleszczowych, można znaleźć w Poradniku Pacjenta NFZ.