Czujesz go, prawda? Czujesz, ale nie widzisz. Ciągnie cię w dół. Nie da o sobie zapomnieć. Wspina się po twoim kręgosłupie moralnym jak po drabinie. Ten ciężar jest jak choroba. Musisz ją powstrzymać. Otwórz oczy. Otwórz oczy i zobacz, że aż 5 milionów ton żywości rocznie trafia do śmietnika. Czujesz ten ciężar odpowiedzialności, prawda? Czujesz i już widzisz.
Zbłądziliśmy
A co najgorsze – dalej błądzimy. Jak zaklęci w karuzeli, wciąż obracamy się wokół tego samego błędu. Możemy się bronić, że to nie my, że to było tylko raz, że nie robimy tego specjalnie. Jednak 5 milionów ton rocznie nie wzięło się znikąd. Zgodnie z danymi Programu Racjonalizacji i Ograniczania Marnotrawstwa Żywości, aż 60% wyrzuconego jedzenia pochodzi z naszych rąk. To właśnie w naszych domach marnuje się najwięcej żywności. Dopiero później są: przetwórstwo (15,60%), produkcja rolnicza (15,50%), handel (7%).
Reklama
Czy naprawdę jesteśmy w stanie to przełknąć? Gdzie popełniamy błąd?
Z pewnością każdemu z nas zdarzyło się wyrzucić kiedyś jakieś jedzenie – resztki z obiadu, „przeterminowany” jogurt, nieświeżą paprykę czy spontanicznie kupiony produkt, z którym nie wiadomo, co zrobić. Zdarzyło się, prawda?
Ale chwila, chwila! Nie denerwuj się. Nie przewracaj oczami. Nie płacz. Tak jak my wszyscy – jesteś tylko człowiekiem. Popełniasz błędy. A gdzie dokładnie?
Co zrobić, by ocalić żywność?
Przyczyn marnowania żywności jest wiele. Najczęściej jest to spowodowane: zepsuciem jedzenia (65,2%), przeoczeniem daty ważności (42%), zbyt dużą porcją (26,5%), za dużymi zakupami (22,2%), a także nieprzemyślanymi zakupami (19,7%). Innymi powodami są również za duże opakowania, niewłaściwe przechowywanie, ale również brak pomysłu na wykorzystanie składnika.
Jak już wspominałam – wszyscy popełniamy błędy. Najważniejsze jest to, co z tym zrobimy. Jakie działania podejmiemy. Nie jesteś bezsilny, możesz jeszcze wszystko zmienić
Skupmy się na tym, co jesteśmy w stanie zrobić sami. Skoro to w naszych domach marnuje się najwięcej żywności, osobami, które mogą to powstrzymać, jesteśmy właśnie MY.
- Ważnym krokiem w walce z marnowaniem jedzenia jest zrozumienie różnicy pomiędzy „najlepiej spożyć przed” oraz „należy spożyć do”, które widnieją na produktach.
– „Najlepiej spożyć przed” to tylko termin gwarantowanej przez producenta jakości. Co oznacza, że jeśli jedzenie było dobrze przechowywane, po minięciu wyznaczonej daty, możemy wciąż śmiało wcinać.
– „Należy spożyć do” to termin przydatności do spożycia. Oznacza to tyle, że po upływie tej daty, produkt może zaszkodzić zdrowiu. - Kolejny, prosty sposób to nic innego jak planowanie zakupów. Starajmy się nie kupować spontanicznie, a tym bardziej, gdy jesteśmy głodni. Nieprzemyślane zakupy powodują, że nie zawsze wiemy, co zrobić z danym produktem lub bierzemy czegoś za dużo. Wystarczy usiąść na kilka minut przed wyjściem do sklepu i sporządzić listę.
- Skoro jesteśmy już przy zakupach, to warto również zwracać uwagę na datę ważności. Jeśli decydujemy się na jakiś produkt z krótką datą, liczmy się z tym, że należy go szybko wykorzystać.
- Robienie zapasów jest w porządku, ale tylko do momentu, gdy bierzemy produkty z długą datą przydatności. Nie kupujmy czegoś, czego nie zdążymy użyć.
- Obiady, jak wiadomo, to dość problematyczna sprawa. Szczególnie, gdy nie jemy sami. Zdarza się, że ktoś czegoś nie lubi, jest na coś uczulony albo po prostu nie mamy na niego pomysłu. Co więcej, czasem, gdy już coś przygotujemy, okazuje się, iż wyszło za dużo i nie wiadomo, co z tym zrobić. Starajmy się nie przyrządzać za dużych porcji. Jeśli po obiedzie będziemy wciąż głodni, zjedzmy jogurt lub kanapkę.
- Gdy jednak coś zostanie, pamiętajmy o opakowaniach próżniowych, do których można schować resztki.
- Nie zapominajmy też o możliwości zamrażania jedzenia. Rzecz jasna, nie wszystko można zamrozić, ale jeśli mamy taką możliwość – nie zastanawiajmy się.
- Co więc zrobić, jeśli przygotowaliśmy za dużo, ale nie możemy tego zamrozić i nie mamy opakowań próżniowych? Dzielmy się. Poczęstujmy rodzinę, sąsiadów, kolegów z pracy – to rozwiąże problem marnowania jedzenia i z pewnością polepszy nasze relacje.
- Załóżmy jednak, że nie mamy znajomych, nie utrzymujemy kontaktu z rodziną i pracujemy zdalnie. Co robić? Jedzenie można oddać nieznajomym. Przynieśmy je do punktów wymiany jedzenia – jadłodzielni. W Płocku na przykład czynna jest przez całą dobę lodówka socjalna na terenie obiektów Kościoła Starokatolickiego Mariawitów przy ul. Kazimierza Wielkiego 27.
- Jeśli zdarzy się sytuacja, że wskazany przez producenta termin jakości minął, a my jesteśmy sceptycznie nastawieni do skonsumowania produkty, pamiętajmy o naszych osobistych doradcach: wzroku, węchu i smaku. Jeżeli coś wygląda w porządku, wciąż ładnie pachnie i nadal smakuje – z pewnością jest dobre.
- Warto odwiedzić stronę ratujemyzywnosc.pl, gdzie znajdziemy więcej informacji, jak powstrzymać marnowanie żywności.
To tylko kilka sposobów, z których możemy skorzystać. Najważniejsze, żebyśmy dostrzegli problem i zamiast wzruszać bezradnie ramionami, przeszli do działania. Nie tylko ty, ponieważ to nie tylko twoja wina, ale my. Wszyscy. Codziennie możemy zapobiegać marnowaniu żywności. Codziennie możemy być bohaterami. Przecież wystarczy tak niewiele.
Zuzanna Zielińska