Osoby, które mają zaległości składkowe powstałe przed 1999 rokiem, mogą odetchnąć. Od 1 maja 2027 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych z mocy prawa umorzy te należności. Nie trzeba w tej sprawie składać żadnego wniosku. Jest jednak ważny szczegół: umorzenie może wpłynąć na wysokość przyszłej emerytury.
ZUS umorzy należności, które powstały przed 1 stycznia 1999 r. Chodzi o zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Umorzenie obejmie również odsetki za zwłokę, dodatkowe opłaty, opłaty prolongacyjne oraz koszty upomnienia i egzekucji.
Co ważne, ZUS zrobi to sam. Osoby zobowiązane nie muszą składać żadnych wniosków. Podstawą jest ustawa z 18 września 2026 r. o umorzeniu należności dochodzonych przez ZUS powstałych przed 1 stycznia 1999 r.
Uwaga na przyszłą emeryturę
Umorzenie długu ma jednak drugą stronę. Dotyczy to sytuacji, w której zaległości obejmują składki na własne ubezpieczenia społeczne lub osoby współpracującej. W takim przypadku ZUS nie uwzględni okresu objętego umorzeniem przy ustalaniu kapitału początkowego, nie zaliczy go przy ustalaniu prawa do emerytury, renty i innych świadczeń, których przyznanie zależy od okresów składkowych i nieskładkowych, ponadto nie zwiększy podstawy obliczenia emerytury o umorzone składki.
Jest też dobra wiadomość. Jeśli ZUS umorzy zaległości z tytułu składek na własne ubezpieczenia społeczne, okres, którego one dotyczą, będzie wliczał się do stażu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy.
Masz tylko 30 dni
Osoba, która ma zadłużenie za siebie sprzed 1999 r., oraz osoba z nią współpracująca mogą zrezygnować z umorzenia. ZUS poinformuje je o takiej możliwości. Zawiadomienie trafi na profil na portalu eZUS. Jeśli ktoś nie ma takiego profilu, ZUS wyśle pismo na ostatni zgłoszony adres do korespondencji.
Osoby, które dostaną zawiadomienie, będą miały 30 dni na złożenie oświadczenia, że odstępują od umorzenia. Jeśli nie zrobią tego w terminie, ZUS umorzy ich zadłużenie.
Tę decyzję trzeba dobrze przemyśleć, bo terminu nie można przywrócić, oświadczenie musi obejmować wszystkie należności, także te dotyczące na przykład pracowników, nie można go później odwołać ani zmienić.
Co z egzekucją należności?
1 maja 2027 r. z mocy prawa umorzone zostaną również postępowania egzekucyjne dotyczące umarzanych należności. ZUS poinformuje o tym naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego, jeżeli to oni prowadzą egzekucję należności składkowych.
Ważne: jeśli ktoś zrezygnuje z umorzenia, postępowanie egzekucyjne się nie zakończy.
Co z hipotekami i zastawami?
Umorzenie obejmie także zaległości zabezpieczone na nieruchomościach i ruchomościach.
W przypadku hipoteki ZUS wyśle właścicielowi nieruchomości dokument, który pozwoli mu wystąpić do sądu wieczystoksięgowego z wnioskiem o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej, natomiast w przypadku zastawu na ruchomości – ZUS sam wystąpi do naczelnika urzędu skarbowego o jego wykreślenie.
Co z umową o ratalnej spłacie? Umorzenie długu spowoduje wygaśnięcie umowy o rozłożeniu na raty należności powstałych przed 1 stycznia 1999 r. Oznacza to, że od 1 maja 2027 r. nie trzeba płacić rat.
ZUS poinformuje o umorzeniu
Każda osoba, której dotyczą nowe przepisy, otrzyma pisemną informację o umorzeniu należności. ZUS wyśle ją na profil na portalu eZUS albo na ostatni zgłoszony adres do korespondencji. Informacje trafią do dłużników po umorzeniu należności, czyli po 1 maja 2027 r.
Podstawa prawna: ustawa z dnia 18 września 2026 r. o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 1476).









