Śmierć bliskiej osoby to zawsze trudny moment, w którym obok emocji pojawia się wiele przyziemnych pytań. Jednym z nich jest kwestia ostatniego świadczenia z ZUS-u. Kiedy rodzina może zatrzymać pieniądze po zmarłym, a w jakich sytuacjach trzeba je zwrócić? Wyjaśnia to Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Zgodnie z przepisami, emerytura lub renta przysługuje za cały miesiąc, w którym zmarł świadczeniobiorca. Nie ma żadnego znaczenia, czy zgon nastąpił na początku, w połowie, czy pod koniec miesiąca – wypłata nie jest pomniejszana za dni przypadające po śmierci. Ważne jest jednak, kiedy i w jaki sposób pieniądze zostały wypłacone.
Reklama
Gdy emeryturę przynosi listonosz
Jeśli listonosz przyniesie świadczenie już po śmierci emeryta lub rencisty, rodzina nie powinna go odbierać. Nawet jeśli pieniądze formalnie przysługują za dany miesiąc, fizyczne odebranie przekazu w tej sytuacji jest niedozwolone. Pieniądze jednak nie przepadają.
– Uprawnieni członkowie rodziny mogą złożyć w ZUS-ie wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłej osobie, która miała prawo do emerytury lub renty – informuje Wojciech Ściwiarski, rzecznik ZUS na Mazowszu.
A jeśli pieniądze wpłynęły na konto bankowe?
Inaczej wygląda sytuacja, gdy ZUS przekazywał środki bezpośrednio na rachunek bankowy.
• Zatrzymać można świadczenie za miesiąc, w którym nastąpił zgon (np. jeśli emeryt zmarł 10 października, a 15 października na konto wpłynęła emerytura za październik, zwrot nie jest wymagany).
• Zwrócić trzeba natomiast świadczenie za kolejne miesiące, nawet jeśli wpłynęło ono na konto jeszcze przed końcem miesiąca śmierci. Dzieje się tak najczęściej, gdy termin wypłaty wypada w weekend lub święto (np. przed Wszystkimi Świętymi). Jeśli zmarły odejdzie 29 października, a przelew za listopad dotrze 30 października, te środki podlegają zwrotowi do ZUS.
Kto i jak może odebrać niezrealizowane świadczenie?
Jeżeli zmarły nie zdążył odebrać należnych pieniędzy lub ZUS wstrzymał wypłatę po otrzymaniu informacji o zgonie, bliscy mogą ubiegać się o wypłatę tzw. niezrealizowanego świadczenia.
Prawo to przysługuje w określonej kolejności:
1. Małżonek i dzieci, którzy prowadzili ze zmarłym wspólne gospodarstwo domowe.
2. Małżonek i dzieci, którzy nie prowadzili wspólnego gospodarstwa.
3. Inni członkowie rodziny uprawnieni do renty rodzinnej lub osoby, na których utrzymaniu pozostawał zmarły.
Jeśli do świadczenia uprawnionych jest kilka osób z tej samej grupy, ZUS dzieli należną kwotę między nich po równo.
Aby odzyskać pieniądze, należy w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci złożyć w ZUS specjalny wniosek ENS (dostępny m.in. na platformie eZUS oraz w placówkach Zakładu). Do wniosku trzeba dołączyć m.in. odpis aktu zgonu (chyba że ZUS już go posiada) oraz dokumenty potwierdzające pokrewieństwo i prowadzenie wspólnego gospodarstwa. Świadczenie to podlega opodatkowaniu – po zakończeniu roku ZUS wystawia informację PIT-11.









