Czy młodzi Polacy mają szansę na swoje mieszkanie? Jak pomoże rząd?

We wtorek na stronach Rządowego Centrum Legislacji poinformowano, że projekt ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart został skierowany na Stały Komitet Rady Ministrów.

Rządowy Fundusz Mieszkaniowy przeznaczy na dopłaty kwotę, umożliwiającą udzielenie w latach 2024-2025 łącznie ok. 100 tys. kredytów naStart o średniej wartości 410 tys. zł – wskazano w ocenie skutków regulacji do opublikowanego we wtorek projektu ustawy w tej sprawie. Z projektu wynika, że koszt dopłat do kredytów mieszkaniowych w przyszłym roku wyniesie ponad 1,15 mld zł, a w ciągu 10 lat będzie to łącznie prawie 19,4 mld zł.

„Źródłem finansowania dopłat do rat kredytu mieszkaniowego #naStart będzie budżet państwa poprzez Rządowy Fundusz Mieszkaniowy (RFM) w Banku Gospodarstwa Krajowego. W celu finansowania programu RFM będzie zasilany środkami budżetu państwa w ramach zwiększonego limitu finansowego” – wskazano w ocenie skutków regulacji, dołączonej do projektu.

Reklama

Projekt przewiduje m.in. nowelizację ustawy o pomocy państwa w oszczędzaniu na cele mieszkaniowe, która zwiększy w latach 2024-2032 roczne kwoty maksymalnego limitu wydatków budżetu państwa przekazywanych do Rządowego Funduszu Mieszkaniowego z przeznaczeniem na dopłaty do rat kredytów. Dzięki temu w latach 2024-2025 udzielonych ma być łącznie ok. 100 tys. kredytów, przy założeniu, że średnia kwota kredytu – w każdym z lat realizacji programu – wynosi 410 tys. zł – wskazano w ocenie skutków regulacji.

Jak dodano, wraz z wprowadzeniem nowego programu kredytów mieszkaniowych #naStart zakończona zostanie akcja kredytowa w ramach rodzinnych kredytów mieszkaniowych oraz bezpiecznych kredytów 2 proc., z zachowaniem praw nabytych przez dotychczasowych kredytobiorców obu programów.

W celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia skumulowanego popytu na kredyty, w ustawie przewidziano „rozwiązania zapewniające równomierny rozkład popytu rynkowego oraz względną ciągłość akcji kredytowej”.

„Z wyjątkiem pierwszych dwóch kwartałów funkcjonowania nowego programu proponuje się, aby w każdym kwartale po zarejestrowaniu w systemie ewidencji dopłat 15 tys. wniosków o hipoteczny kredyt #naStart złożonych w tym kwartale wraz z wnioskiem o dopłaty do rat kredytu okres przyjmowania nowych wniosków był okresowo wstrzymany, do początku kolejnego kwartału” – przekazano w OSR.

Jak zauważono, przy projektowaniu tego rozwiązania wzięto pod uwagę doświadczenia z programami wsparcia kredytowego realizowanymi w przeszłości. Zjawisko skumulowanego popytu na kredyty stanowiło – w opinii projektodawcy – czynnik negatywnie oddziałujący na rynek mieszkaniowy, powodujący okresowy stan znacznej nierównowagi rynkowej. Skutkiem tego wpływu była presja na wzrost cen mieszkań oraz zaburzone procesy decyzyjne, dotyczące zarówno strony podażowej, jak i popytowej.

W OSR wskazano, że 15 stycznia 2025 roku miałoby się rozpocząć przyjmowanie wniosków o kredyt mieszkaniowy #naStart. W I kw. 2025 r. limit przyjmowania nowych wniosków ma wynosić 25 tys., a w II kw. – 20 tys. W OSR przypomniano, że nowy program ma zastąpić rodzinny kredyt mieszkaniowy i bezpieczny kredyt 2 proc. „Kredyt mieszkaniowy na Start” ma być udzielany na okres co najmniej 15 lat, ze stopą oprocentowania na poziomie stałym ustalonym na okres 60 miesięcy.

„Zaciągnięcie mieszkaniowego kredytu hipotecznego o wkładzie własnym mniejszym, niż 20 proc. kwoty wydatków współfinansowanych kredytem hipotecznym będzie wspierała możliwość uzyskania gwarancji spłaty części kredytu udzielonej przez BGK” – wyjaśniono.

Wysokość dopłaty do rat będzie uzależniona od liczby dzieci w rodzinie:

• Bezdzietni uzyskają dopłatę do rat z oprocentowaniem 1,5 proc.
• Rodziny z jednym dzieckiem – 1 proc.,
• Rodziny z dwojgiem – 0,5 proc.,
• Rodziny z trojgiem i więcej – 0 proc.
• Kredyt z dopłatami o stopie 0 proc. – poza rodzinami wielodzietnymi, będzie również przysługiwał kredytobiorcom finansującym partycypację lub wkład mieszkaniowy (w spółdzielniach, Społecznych Inicjatywach Mieszkaniowych, Towarzystwach Budownictwa Społecznego).

Rodziny z co najmniej trojgiem dzieci będą mogły skorzystać z preferencyjnego kredytu również na kolejne mieszkanie, co ma zapewnić im możliwość poprawienia warunków mieszkaniowych.

W przypadku kredytów wspierających osoby finansujące partycypację lub wkład mieszkaniowy w celu uzyskania mieszkania czynszowego lub spółdzielczego lokatorskiego, okres udzielania kredytów 0 proc. nie będzie limitowany czasowo. Program preferencyjnych kredytów kierowanych do osób o dochodach niepozwalających na zakup lub budowę własnego mieszkania i zamierzających sfinansować lokatorski udział w kosztach budowy mieszkania w zasobach społecznych czynszowych lub spółdzielczych lokatorskich będzie miał charakter systemowy.

W projekcie ustawy uwzględniono dodatkowe kryteria uprawniające do uzyskania kredytu:

• wysokość dochodów gospodarstwa domowego kredytobiorcy (limity dochodów ustalane corocznie),
• maksymalną kwotę części kapitału zaciągniętego kredytu, od której będą naliczane dopłaty do rat kredytu mieszkaniowego,
• uzależnione od liczby członków gospodarstwa domowego kredytobiorcy kryterium powierzchniowe.

W projekcie przyjęto też kwoty określające maksymalną podstawę naliczenia dopłat do rat, biorąc przy tym pod uwagę liczbę dzieci:

• 200 tys. zł w przypadku 1-osobowego gospodarstwa domowego,
• 400 tys. zł w przypadku 2-osobowego,
• 450 tys. zł w przypadku 3-osobowego,
• 500 tys. zł w przypadku 4-osobowego,
• 600 tys. zł w przypadku 5-osobowego gospodarstwa domowego. (PAP)

autor: Grzegorz Kacalski

gkc/ mick/